Baltas rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rayon
Baltas rayonu
Береза у дороги - panoramio.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

56°01′00″ şm. e. 55°55′59″ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Starobaltachevo[d][1]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılma tarixi 20 avqust 1930
Sahəsi 1 598 km²
Saat qurşağı UTC+05:00
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Baltas rayonu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Baltas rayonu (başq. Балтаc районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon.

Rayonun inzibati mərkəzi Starobaltas kəndidir.

Coğrafi yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Rayonun ərazisi 1598 km² təşkil edir. İqlimi mülayim kontinentaldır. Ərazisindən Bıstrıy Tanıp çayı axır. Ərazisində əsasən boz meşə və qara torpaqlar geniş sahə tutur. Enliyarpaqlı meşələr ərazisinin 21,6 % təşkil edir. Bölgədə neft (Şavyadinskoye, Stepanovski), gil (Baltaçevskoye, Yakşeevskoye, Seytyakovskoye) yataqları vardır.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Baltas rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

Əhalinin sayı
2002 2008[3] 2009[4] 2010[5] 2012 2013[6]
24 695 23 569 23 345 21 623 20 889 20 385
2014[7] 2015[8] 2016[9] 2017[10]
19 791 19 521 19 196 18 981

Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Baltas rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 51,1 %, tatarlar — 31,2 %, marilər — 12,6 %, ruslar — 2,5 %, udmurtlar — 2,3 %, digər millər — 0,3 %[11].

Siyahıya alınmaya görə milli tərkib:

İl başqırdlar tatarlar marilər
1970 74.9 % 5.6 %
1979 74 % 6 %
1989 22,1 % 59,2 %
2002 70 % 14,7 % 10,9 %
2010 51,1 % 31,2 % 12,6 %

İnzibati-ətazi vahidləri[redaktə | əsas redaktə]

Rayonda 15 kənd inzivati vahidliyinə 79 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ərazisinin böyük hissəsi kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur. Taxılçılıq, kartof yetişdirilməsi, südlük-ətlik maldarlıq və donuzçuluq inkişaf etmişdir. Rayon ərazisindən Buraevo - Starobalts - Yuxarı Tatışlı magistralı keçir.

Sosial sfera[redaktə | əsas redaktə]

Rayon ərazisində 57 ümumtəhsil mərkəzi, 19 orta məktəb, peşəkar uçilişi, 30 kütləvi kitabxana, 43 klub, 6 xəstəxana, A. P. Çexov adına və «Şafronova» müalicəvi mərkəzi fəaliyyət göstərir. Burada tatar dilində «Baltas tannarı» tatar. Балтач таңнары adlı qəzet buraxılır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. OKTMO
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаRusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
  3. Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа  (rus.)
  4. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года  (rus.). 2 yanvar 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 yanvar 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  5. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан  (rus.). 20 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 20 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  6. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов)  (rus.). 16 noyabr 2013 tarixində yoxlanılmışdır. 16 noyabr 2013 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  7. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года  (rus.). 2 avqust 2014 tarixində yoxlanılmışdır. 2 avqust 2014 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  8. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года  (rus.). 6 avqust 2015 tarixində yoxlanılmışdır. 6 avqust 2015 tarixində Arxivləşdirilmişdir.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года  (rus.)
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (31 iyul 2017). 31 iyul 2017 tarixində yoxlanıldı. 31 iyul 2017 tarixində Arxivləşdirildi.
  11. "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 9 mart 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2013.