Bank Depozitləri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Depozit – müvafiq müqavilə şərtləri ilə faizlər və komisyon haqlar ödənilməklə və ya ödənilmədən müştərinin (əmanətçinin) tələbi ilə qaytarılmasını və ya başqa hesaba köçürülməsini nəzərdə tutan, bankın balansında aparılan, cari, əmanət (depozit) hesaba qoyulmuş və ya köçürülmüş pul vəsaitidir.

Depozitlərfaiz müqabilində qoyulan bank əmanətləridir. Bu zaman müştərilər banklara sabit faiz müqabilində vəsait yerləşdirmək imkanına malikdir.

Depozitin faiz dərəcələri əvvəlcədən razılaşdırılır və onlar sənədlərdə öz əksini tapır. Yəni əgər, illik faiz dərəcəsi 11% olarsa və 10 000 manatı bir illik depozit qoyulmuşsa, sonda 1100 manat gəlir əldə ediləcəkdir. Adətən bu tip depozitlər standart depozit adlanır. 

Ümumilikdə isə depozitlər tələbli və müddətli olmaqla iki yerə ayrılır.

Tələbli əmanət[redaktə | əsas redaktə]

Müvafiq müqaviləyə əsasən müştərinin ilk tələbi ilə əmanət məbləğinin tam və ya bir hissəsinin dərhal müştəriyə verilməsini nəzərdə tutan əmanət növüdür. Burada faiz dərəcələri olduqca aşağıdır. Lakin müştəri istədiyi anda heç bir səbəb göstərmədən və yığılmış faizlərdə heç bir itkiyə yol vermədən öz pulunu hesabdan götürə bilir.

Müddətli əmanət[redaktə | əsas redaktə]

Müvafiq müqaviləyə əsasən əvvəlcədən müəyyən edilmiş müddətə gəlirlərin əldə edilməsi məqsədi ilə yerləşmiş əmanət növüdür. Əgər əmanətçi pulu danışılmış müddətdən əvvəl götürmək istəyirsə bank bu işdə ona əngəl olan deyil, amma bu zaman hesablanmış faizlər ləğv oluna bilər. Müddətli əmanətlərdə faiz dərəcələri daha yüksək olur.

Standart Əmanət[redaktə | əsas redaktə]

Standart əmanətdən başqa multi-valyuta əmanətləri də vardır. Multi-valyuta əmanətlərində müştərilər eyni bir depozit müqaviləsi çərçivəsində 2 və ya 3 müxtəlif valyutada (manat, ABŞ dollarıavro) hesab aça bilərlər. Müştərilər həmçinin bu hesablardakı vəsaitlərini məhdudiyyətsiz bir valyutadan digərinə istədikləri kimi çevirə bilərlər.

Sadə və kapitallaşan depozitlər[redaktə | əsas redaktə]

Bundan əlavə əmanətlərə faizlərin hesablanmasından asılı olaraq depozitlər sadə və kapitallaşan depozitlərə bölünürlər. Sadə depozitlərdə faizlər yalnız əsas məbləğə hesablanır, faizlərin kapitallaşması zamanı isə əmanətin faktiki qalığına gündəlik əsasla faizlər hesablanır və müqavilədə müəyyən edilmiş müddətlərdə hesablanmış faizlər əmanətin məbləğini artırır. 

Əlavə yatırımların edilməsindən asılı olaraq əmanətləri yenə də iki hissəyə ayırmaq olar: yığım əmanətləriənənəvi əmanətlər. Bu əmanətlər arasında fərq onadır ki, birinci halda müştəri mütəmadi olaraq öz əmanətinin miqdarını artıra bilər. Əlavə edilən kapitalın miqdarı müqavilədən asılı olaraq məhdudlaşdırıla bilər. Həmçinin əmanətə ay ərzində neçə dəfə əlavənin mümkünlüyü də (və ya məhdudiyyətsiz sayda) bankın şərtləri və müqavilə əsasında müəyyən olunur. Ənənəvi əmanətlərdə isə heç bir əlavənin edilməsi nəzərdə tutulmur. Birincidən fərqli olaraq, ənənəvi əmanətlərin faiz dərəcələri daha yüksək olmalıdır.

Bundan əlavə xüsusi qrup müştərilər üçün nəzərdə tutulan, uşaq yığım əmanətləri, təqaüdçü əmanətləri, qızıl depozitləri və s məhsullar, həmçinin korporativ müştərilər üçün olan depozitlər də vardır.[1]

Mənbə:[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://banker.az/banklarda-hansi-depozit-novl%C9%99rin%C9%99-rast-g%C9%99lm%C9%99k-mumkundur/