Məzmuna keç

Bansuri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Bansuri
Təsnifat nəfəsli musiqi aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı 421.121.32
Mənşə ölkəsi Hindistan
Audio nümunəsi
Fayl haqqında məlumat
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bansuri — Hindistanmənşəli nəfəsli musiqi aləti. O, fleyta ailəsinə daxildir. Bansuri ənənəvi və klassik Hindustani musiqisində (Şimali Hindistan) geniş yayılmış müxtəlif fleytalar ailəsidir. Onlar bambuk saplaqlarından hazırlanır. Alətin yuxarı hissəsində 6-8, aşağı hissəsində isə bir dəlik var. Açıq dəlikli bansurilər (uzununa və ya fit kimi) və eninə konsert bansuriləri arasında fərq qoyulur. Uzun dəlikli bansuri adətən xalq musiqisində, eninə bansuri isə Hindistan klassik musiqisində istifadə olunur.[1][2]

Maldarlar və onların adət-ənənələri ilə əlaqəli qədim musiqi aləti olan bu alət, Krişna və Radhanın əfsanəsi ilə sıx bağlıdır və təxminən eramızın 100-cü ilinə aid Buddizm rəsmlərində də təsvir edilmişdir.[3][4] Venu kimi tanınan bansuri, Krişnanın ilahi aləti kimi hörmətlə qarşılanır və tez-tez Rasa-lila ilə əlaqələndirilir. Mifologiyada Krişnanın fleytada ifa etdiyi melodiyaların təkcə qadınları deyil, həm də heyvanları necə cəlb etdiyi və ovsunladığı qeyd olunur. Adətən 7 sm uzunluğunda olan Şimali Hindistan bansuri, ənənəvi olaraq müşayiət aləti kimi də istifadə olunurdu, məsələn, film musiqilərində.[5][6]

Pandit Pannalal Qoş (1911–1960) bansurini adi xalq alətindən ciddi klassik musiqi alətinə çevirdi. O, bansurinin uzunluğu, diametri və dəliklərinin sayı ilə təcrübə apardı və daha uzun və daha geniş diametrli bansurinin aşağı oktavalardan daha yaxşı istifadəyə imkan verdiyi qənaətinə gəlmişdi.

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ Ashok Damodar Ranade, 2006. səh. 284–286
  2. ↑ Dorothea E. Hast; James R. Cowdery; Stanley Arnold Scott. Exploring the World of Music: An Introduction to Music from a World Music Perspective. Kendall Hunt. 1999. səh. 153. ISBN 978-0-7872-7154-1.
  3. ↑ Patricia E. Karetzky. Early Buddhist Narrative Art: Illustrations of the Life of the Buddha from Central Asia to China, Korea and Japan. University Press of America. 2000. 44, 60. ISBN 978-1-4617-4027-8.
  4. ↑ Alice Boner. Principles of Composition in Hindu Sculpture: Cave Temple Period. Motilal Banarsidass. 1990. 157–163, 186–187. ISBN 978-81-208-0705-1.
  5. ↑ Pratapaditya Pal; Stephen P. Huyler; John E. Cort; və b. Puja and Piety: Hindu, Jain, and Buddhist Art from the Indian Subcontinent. Univ of California Press. 2016. 37–38, 47–49, 59–60. ISBN 978-0-520-28847-8.
  6. ↑ Martinez, 2001. səh. xxvii-xxviii, 325, 342

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Bansuri&oldid=8461318"