Barmaqvarı finik

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Vikipediya Bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediya kömək edə bilərsiniz.
Əgər mümkündürsə, daha dəqiq bir şablondan istifadə edin.
Bu məqalə sonuncu dəfə Anar Məmmədov tərəfindən redaktə olundu. 10 ay əvvəl. (Yenilə)
Barmaqvarı finik
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Elmi adı
Phoenix dactylifera L
Mühafizə statusu
Status iucn2.3 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 2.3)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimali Afrikanın, Ərəbistan yarımadasının Cənubi İranın, Əfqanıstanın və Pakistanın quraqlıq, subtropik vilayətlərində təbii halda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-30 m-ə çatır.Gövdəsi hamar, düz olmaqla 30 sm diametrindədir.Üzəri yarpaq saplaqlarının qalıqları ilə örtülmüşdür.Torpağın səthində gövdədən çoxlu pöhrələr verir.Yarpaqları lələkvari olub, gövdənin yuxari hissəsində toplanır.Finik gövdəsinin ən aşağı yarpaqlarının kənarlarında iynələri vardır; lələkvari yarpaqlarının uzunluğu 6 m-ə qədər olub, təxminən 5 ildən sonra formalaşır.Yarpaqcıqlar möhkəm, xətvari, neştərvari, 20-30 sm uzunluğundadır. Yarpaq saplağı uzun, nazik, boz-yaşıl rəngdədir. Çiçəyi qoltuq çiçək qrupunda toplanmışdır.Çiçək saplağının uzunluğu 1-1,2 m-dir.Meyvəsi 2,5-dən 5-6 sm uzunluğunda, ətli,uzunsov yumurtavarı formadadır.Toxumu tünd qəhvəyi rəngdə, 1,5-2 sm uzunluğundadır.Toxumla asanlıqla çoxalır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Finik çox işıq tələb edir.Cod sudan istifadə etdikdə finikdə xloroz xəstəliyi, boy artımının zəifləməsi və yarpaqda qonur xalların əmələ gəlməsi müşahidə olunur.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Şəmkir,Qəbələ şəhərlərində park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Park və bağlarda tək əkinlərdə, canlı çəpərlərin salınmasında istifadə edilir.Enli çətirləri gülləri qurumaqdan qoruyur, insanlara, heyvanlara və quşlara qida və yuva verir.


Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Флора Азербайджана. т.5. 1954; Флора Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh