Barquzin qoruğu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Barquzin qoruğu
rus. Баргузинский государственный природный биосферный заповедник
1966 CPA 3373-3374.jpg
BTMB kateqoriyası — Ia (Ciddi Təbiət Qoruğu)
WLE blue Logo (no text).svg
54°30′ şm. e. 109°50′ ş. u. (T)
Ölkə Rusiya Rusiya
Sahəsi374322 ha
Tarixi29 dekabr 1916
Sites.gif
http://barguzinskiy.ru/
Barquzin qoruğu (Rusiya)
Green pog.svg
Commons-logo.svg Barquzin qoruğu Vikianbarda

Barquzin dövlət təbiət biosfer qoruğu[1] — qoruq Buryatiyanın Şimali-Baykal rayonu ərazisində yerləşir. Tarixi mərkəzi Davşa, 2012-ci ildən isə isə Ust-Barquzin qəəsəbəsidir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Barquzin qoruğu Rusiyanın qədim qoruqlarındandlr. Qoruq Zabaykal vilayətinin Barquzin qəzası ərazisində yerləşdirindən Barquzin adlandırılmışdır. Qoruq 1916-cı ilin 29 dekabrında yaradılmışdır. Qoruq yaradılarkən Martes zibellinanın qorunması hədəflənirdi. Bu zaman burada cəmi 20-30 baş olduğu halda, hazırda hər 1 km² əraziyə 1-2 baş düşür. Bu qoruq Oktyabr inqilabına qədər mövcud olmuş yeganə qoruqdur. 1930-cu illərdən qoruğun təyinatı kompleksləşmişdir. 1986-cı ilən YUNESCOnun Biosfer qoruğu statusu alır. 1996-cı ildən «Baykal gölü» ilə birlikdə Ümumdünya irsi siyahısına daxildir.

1997-ci ildə qoruğun yaradılması günü Rusiyada Qoruq və milli parklar günü elan edilir.

2011-ci ildə RF Ekologiya və Təbii Ehtiyatlar Nazirliyinin qərarına görə Barquzin qoruğu və Zabaykal Milli Parkının birləşdirilir[2].

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Qoruq ərazisi Barquzin silsiləsinin qərb ətəkləri və Baykal gölünün bir hissəsini əhatə edir. Qoruğun ərazisi 374 322 hektardır, stəlik bura 15 000 ha Baykal ərazisi də daxildir.

Çayları[redaktə | əsas redaktə]

Svatoš motorship.jpg
«Konstantin Zabelin» gözətçi kateri
  • Davşa
  • Sosnovka (Sol Sosnovka, Sağ Sosnovka)
  • Bolşaya
  • Ezovka
  • Kabanya
  • Şumilixa
  • Qromotuxa
  • Tarkulik
  • Kudaldı
  • Odorçenka
  • Kerma
  • Budarman
  • Kudalkan
  • Aşağı Zadornaya
  • Talamuş
  • Yujnıy Birakab
  • Ulur
  • Toşolqa
  • Urbikan

Burunları[redaktə | əsas redaktə]

  • Valukan
  • Nemnyanda
  • Çyornıy
  • Urbikan
  • Ponqone
  • Kabaniy

Körfəzləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Davşa
  • Sosnovka
  • Yakşakan
  • Turkukit
  • İrinda

Gölləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Losinoe
  • Karaseyvoe

Heyvanlar aləmi[redaktə | əsas redaktə]

Qoruq ərazisində fauna nümayəndələri qorunur. Burada Sığın, Müşk maralı, Qütb dovşanı, Qonur ayı, Sorex, Kamçatka marmotu daxil olmaqla 41 məməli yaşayır. Sularında Coregonus migratorius, Siqi, Nərə, Thymallus, Hucho taimen, Brachymystax və digər balıqlar yayılmışdır.

Şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Konstantin Alekseyeviç (1885—1934)
  • Zenon Fransiviç Svatoş (1886—1949)
  • Yevgeni Mixayloviç Çernikin (1928—2009)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]