Məzmuna keç

Batır Berdiyev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Batır Berdiyev
türkm. Batyr Ataýewiç Berdyýew
28 iyul 2000 7 iyul 2001
ƏvvəlkiBoris Şixmuradov
SonrakıRəşid Meredov
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 3 oktyabr 1960(1960-10-03) (65 yaş)
Doğum yeri
Təhsili
Fəaliyyəti diplomat

Batır Atayeviç Berdiyev (türkm. Berdyýew Batyr Ataýewiç; 3 oktyabr 1960, Aşqabad) — Türkmənistan dövlət xadimi və diplomatı. O, 2000–2001-ci illərdə Türkmənistanın xarici işlər naziri vəzifəsində çalışmışdır.

Təhsili və şəxsi həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Türkmənistan Dövlət Universitetini filoloq ixtisası üzrə bitirmişdir. Ali təhsilini tamamladıqdan sonra "Komsomolets Turkmenistana" qəzetinin redaksiyasında təcrübəçidən baş redaktor vəzifəsinədək yüksəlmişdir. 1990–1992-ci illərdə "Soyuz" və "Jizn" həftəlik nəşrlərinin Türkmənistan üzrə xüsusi müxbiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Diplomatın bacısı Cennat İqlımova, tanınmış türkmən müxalifətçisi Esenaman İqlımov ilə ailə həyatı qurmuşdur.[1]

Siyasi fəaliyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1992-ci ildə Türkmənistan Prezidenti Aparatının Beynəlxalq şöbəsində məsləhətçi kimi fəaliyyətə başlamış, qısa müddət sonra Türkmənistanın xarici işlər nazirinin müavini təyin edilmişdir.

1994-cü ildə Vyana şəhərinə Türkmənistanın Avstriya Respublikası, Slovakiya RespublikasıÇex Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə göndərilmişdir. Eyni zamanda Türkmənistanın ATƏT yanındakı nümayəndəsi olmuşdur.[2]

2000-ci ilin iyul ayından Türkmənistanın xarici işlər nazirinin birinci müavini vəzifəsini icra etmişdir. 2000-ci ilin iyulundan 2001-ci ilin iyulunadək Türkmənistanın xarici işlər naziri vəzifəsində çalışmışdır. O, "alkoqol asılılığı" səbəbi ilə vəzifəsindən azad edilmişdir.[3]

Berdiyev türkmən dilini zəif bilirdi və qadınlara zəifliyi ilə tanınırdı. O, Xəzər, Aral dəniziƏfqanıstan problemlərini başa düşə bilmirdi. Daha sonra Türkmənistan Prezidenti Saparmurat Niyazov xahişi ilə onun yerinə Rəşid Meredov təyin edilmişdir.[4]

8 dekabr 2002-ci il tarixində Saparmurat Niyazova qarşı sui-qəsd cəhdində iştirakda şübhəli bilinərək həbs edilmişdir. 2003-cü ilin yanvarında 25 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir.[5] Hökmə əsasən, cəzasının ilk 5 ilini Türkmənbaşı şəhərindəki həbsxanada, qalan 20 ilini isə ciddi rejimli islah-əmək düşərgəsində çəkməli, həmçinin azadlığa çıxdıqdan sonra üç il müddətinə maddi-məsul və rəhbər vəzifələri tutmaq hüququndan məhrum olunmuşdur. Türkmənistan müxalifəti Berdiyevin ya ağır xəstə, ya da öldüyünü bildirmişdilər.[6] Onun haqqında heç bir məlumat təsdiqlənməmişdir və onun ölümü hazırda şayiə kimi qəbul edilir. Açıq Cəmiyyət İnstitutu tərəfindən dərc edilən bir nəşrdə Berdiyev həbsdə olarkən işgəncəyə məruz qaldığı iddia edilən Türkmənistanda insan haqları pozuntusunun qurbanı kimi göstərilmişdir.[7]

Saparmurat Niyazovun vəfatından sonra onun xələfi Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Kolumbiya Universitetinə səfəri zamanı müxalifətçilər Boris Şıxmıradov və Batır Berdiyevin sağ olub-olmaması barədə sualı cavablandıran zaman sabiq xarici işlər nazirlərinin sağ olduğuna əminliyini ifadə etmişdir.[8]

  1. "BERDIYEV, Batyr Atayevich". Turkmenistan Votes 2004. Radio Free Europe/Radio Liberty. 16 mart 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 mart 2007.
  2. "Turkmen President Fires Foreign Minister for Drunkenness". People's Daily Online. People's Daily Online. 1 iyul 2001. 24 mart 2005 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 mart 2007.
  3. "Кадровые перестановки в МИДе Туркменистана". 25 fevral 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2011.
  4. "July 2001". Rulers. İstifadə tarixi: 21 mart 2007.
  5. "Index Be-Bh". Rulers. 2 mart 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 mart 2007.
  6. Brown, Bess. Turkmenistan // Britannica Book of the Year, 2004. Encyclopædia Britannica Online. 2007. İstifadə tarixi: 21 mart 2007.
  7. Turkmenistan Project, division of Central Eurasia Project, project of Open Society Institute. "Human Rights Violations in Turkmenistan" (PDF). Open Society Institute. 24 yanvar 2003. 13 iyul 2007 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 mart 2007.
  8. "Президент Туркмении: Экс-министры Борис Шихмурадов и Батыр Бердыев живы". 26 iyun 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 10 dekabr 2011.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]