Məzmuna keç

Bayat Abbas

Vikipediya, azad ensiklopediya
Bayat Abbas
Doğum tarixi XVI əsr
Doğum yeri
Vəfat tarixi XVII əsr
Fəaliyyəti aşıq
Vikimənbənin loqosu Bayat Abbas Vikimənbədə

Bayat Abbas (XVI əsr, DərbəndXVII əsr) — XVI əsrdə Dərbənd və ətraf əyalətlərdə tanınmış ustad aşıq, güclü yaradıcı təbi ilə seçilən söz sənətkarıdır. Onun həyatı barədə yazılı məlumatlar məhdud olsa da, xalq arasında dolaşan rəvayətlər və hekayətlər Bayat Abbasın dövrünün nüfuzlu aşıqlarından biri olduğunu göstərir.[1][2]

1572-ci ilə aid cünglərdə Bayat Abbasın bayatı, qoşma, gəraylı və təcnis janrlarında yazdığı şeirlərə rast gəlinir. Bu nümunələrin dil xüsusiyyətləri və üslubu onun Dərbənd bölgəsi ilə sıx bağlılığını ehtimal etməyə əsas verir.[1][3]

Bayat Abbas yaradıcılığında məhəbbət, təbiət və ictimai-siyasi mövzular geniş yer tutmuşdur. Onun poetik irsi sonrakı dövr aşıq ədəbiyyatına ciddi təsir göstərmiş, bir çox ustad aşıqlar onun şeirlərinə nəzirələr yazmışlar. Bu ənənəni davam etdirən sənətkarlar sırasında Ehraqlı RəcəbVəlikəndli Fətəli kimi aşıqların adları çəkilir.[1][4]

Bayat Abbas Azərbaycan aşıq yaradıcılığının erkən nümayəndələrindən biri kimi qiymətləndirilir və onun poetik irsi bölgənin şifahi ədəbi ənənəsinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.[1]

  1. 1 2 3 4 "Aşıq Ədəbiyyatı Antologiyası" (Aşıq poeziyası) (az.) (“Xalq Əmanəti” layihəsi). Bakı. 2017. 58–59. ISBN 978-9952-8332-0-1.
  2. Azərbaycan Aşıqlar Birliyi. Ustad nəfəsli saz-söz ərməğanı (az.). Bakı: "Zərdabi Nəşr" MMC nəşriyyatı. 2020. 57. (#archive_missing_date) tarixində arxivləşdirilib (PDF).
  3. Paşayev, Qəzənfər. "Dərbənddə Bayatlar". 525-ci qəzet. 23 iyul 2022. 16. İstifadə tarixi: 13 fevral 2026.
  4. azertag.az. "Aşıq sənətində ilahi ilham və buta fenomeni: arxaik yaddaşın davamlılığı". AZƏRTAC (az.). 26 dekabr 2025. İstifadə tarixi: 13 fevral 2026.