Bekeşçaba

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bekeşçaba
mac. Békéscsaba
Békéscsaba városháza.JPG
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

46°41′ şm. e. 21°05′ ş. u.


Ölkə
Başçı Péter Szarvas[d]
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 193.930.000 m²
Mərkəzin hündürlüyü 89 ± 1 m
Saat qurşağı Mərkəzi Avropa vaxtı[d], UTC+01:00UTC+02:00
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +36 66
Poçt indeksi 5600
bekescsaba.hu
Xəritəni göstər/gizlə
Bekeşçaba xəritədə
Bekeşçaba
Bekeşçaba
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bekeşçaba (slovak. Békešská Čaba, alm. Tschabe‎, rum. Bichişciaba) — Macarıstanın cənubunda, Bekeş əyalətində yerləşən şəhər.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

2001-ci ilin göstəricilərinə əsasən, şəhərin ümumi sahəsi 19,394 km2 təşkil edir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bekeşçaba ərazisində ilkin məskunlaşma qədim dövrlərdən başlamışdır. Dəmir dövründə ərazidə öncə skiflər, keltlər, daha sonra isə hunlar məskunlaşdılar. Macarıstan zəfərindən sonra ərazidə bir sıra kiçik kəndlər salındı.

Orta əsrlərin macar kəndi olan Çabo 13-cü əsrdə formalaşmışdır[2] və onun haqqında ilkin məlumatlar 1330-cu illərə aiddir. Çabo ilə birlikdə digər 8 kənd də indiki Bekeşçaba şəhərinin ərazisində yerləşirdi. Türklər Macarıstanın cənub və mərkəzi hissələrini işğal etdikdə ərazi Osmanlı İmperiyasının bir hissəsi oldu. 17-ci əsrdə şəhər Türklərə qarşı mübarizə apararkən tamamilə dağıdıldı.

1715-ci ildə Çabo haqqında sahibsiz yer kimi bəhs edilirdi, lakin bir il sonra onun adı vergi ödəyən şəhərlərə aid bir sənəddə qeyd edilmişdir. Güman olunur ki, şəhər Cohan Qreqori Harrukkern tərəfindən təsis edilmişdir. Cohan Türklərə qarşı aparılna mübarizədə üstünlük qazanaraq Bekeş vilayətini satın aldı. 1847-ci ildə şəhər 22 min əhali sayı ilə Macarıstanın iyirmi ən böyük şəhərlərindən biri idi. Buna baxmayaraq, Çabo palçıqlı küçələri və köhnə təmirli evləri ilə kəndə bənzəyirdi.

1858-ci ildə şəhərdə dəmiryolu stansiyası yaradıldı. Yeni evlər, fabriklər tikildi. Şəhər zənginləşməyə başladı. 19-cu əsrin sonunda işsizlik hələ də böyük bir gərginliyə səbəb olurdu. 1891-ci ildə şəhərdə baş verən üsyan Rumıniya ordusunun köməyi ilə yatırıldı. Qəsəbənin ən önəmli şəxslərindən biri kənd partiyasının banisi olan Andras Laxim idi.

Demoqrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Bekeşçaba şəhərinin demoqrafiyası
İl Əhali Macarlar Slovaklar
1880 32,616 6,250 (19.2%) 24,073 (73.8%)
1890 34,243 7,728 (22.6%) 25,917 (75.7%)
1900 37,547 9,501 (25.3%) 27,488 (73.2%)
1910 42,599 13,271 (31.2%) 28,682 (67.3%)
1920 46,633 21,407 (45.9%) 24,710 (53%)
1930 49,374 30,054 (60.9%) 18,931 (38.4%)
1941 52,404 35,258 (67.3%) 16,781 (32%)
1949 45,892 44,328 (96.6%) 1,254 (2.7%)
1960 50,212 47,840 (95.3%) 2,170 (4.3%)
1980 67,225 66,388 (98.8%) 679 (1%)
2001 67,968 63,782 (93.8%) 4,078 (6%)
2011 62,050 51,842 (83.5%) 1,881 (3%)

Beynəlxalq əlaqələri[redaktə | əsas redaktə]

Qardaşlaşmış şəhərlər[redaktə | əsas redaktə]

Bekeşçaba aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Magyarország közigazgatási helynévkönyve, 2018. január 1., Gazetteer of Hungary, 1st January 2018KSH, 2018.
  2. Antal Papp: Magyarország (Hungary), Panoráma, Budapest, 1982, ISBN 963 243 241 X, p. 860, pp. 449-453
  3. 1880-1980 (census data): Magyarország történeti statisztikai helységnévtára, 3. Békés megye, KSH, Budapest, 1993, ISBN 963-215-003-1, 2001 (census data): Hungarian census 2001, table 4.1.11 - 2011 (census data): Hungarian census 2011, 3.1.6.1
  4. In 2001 3,823 (5.6%), while in 2011 9,666 people (15.6%) opted out declaring ethnicity. In Hungary people can declare more than one ethnicity since 2001, so the sum of ethnicities is higher than the total population.
  5. "Partner cities".

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Bekeşçaba ilə əlaqəli mediafayllar var.