Belş
| Belş | |||
|---|---|---|---|
| Bashkia Belsh | |||
 | |||
|
|||
| 40°59′ şm. e. 19°53′ ş. u.HGYO | |||
| Ölkə |
 Albaniya |
||
| Başçı | Arif Tafani | ||
| Tarixi və coğrafiyası | |||
| Sahəsi | 196.44[1] | ||
| Mərkəzin hündürlüyü | 155 m | ||
| Əhalisi | |||
| Əhalisi | 19.503 nəfər | ||
| Rəqəmsal identifikatorlar | |||
| Poçt indeksi | 3008 | ||
  Belş | |||
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||
Belş (alb. Belsh və ya Belshi) — Albaniyanın mərkəzində, Elbasan vilayətində yerləşən şəhər və bələdiyyə mərkəzi. Şəhər özünün təbii gözəllikləri və çoxsaylı karstik gölləri ilə tanınan tarixi Dumreya (Dumre) bölgəsinin mərkəzi hesab olunur.
Yerləşməsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Belş bələdiyyəsi Albaniyanın mərkəzi hissəsində qərarlaşıb və inzibati cəhətdən Elbasan vilayətinə tabedir. 2015-ci ildə Albaniya hökuməti tərəfindən həyata keçirilən yerli idarəetmə və ərazi islahatlarına əsasən, hazırkı bələdiyyə keçmiş Belş, Fierzə, Qrekan, Kayan və Rrasə bələdiyyələrinin birləşdirilməsi yolu ilə yaradılmışdır.[2]
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]2011-ci ildə keçirilmiş əhalinin milli siyahıyaalınmasına əsasən, genişləndirilmiş Belş bələdiyyəsinin ümumi əhalisi 19,503 nəfər təşkil etmişdir. İslahatdan əvvəlki sərhədlər daxilində, yəni bilavasitə Belş şəhərinin və onun dərhal ətrafının əhalisi isə 8,781 nəfər olmuşdur.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Belş bölgəsinin tarixi qədim İlliriya dövrünə qədər uzanır. Şəhər yaxınlığında yerləşən Qradişta (Gradishtë) arxeoloji ərazisində qədim yaşayış məskəninin qalıqları tapılmışdır. XIX əsrin sonlarında Albaniya milli oyanış hərəkatının görkəmli xadimlərindən biri olan Sami Fraşeri Belşin həm coğrafi, həm də strateji mövqeyini, eləcə də iqlimini nəzərə alaraq onu gələcək müstəqil Albaniyanın paytaxtı kimi təklif etmişdir.[3]
Coğrafiyası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bələdiyyənin ümumi ərazisi 196.44 kvadrat kilometrdir. Belş coğrafi cəhətdən özünəməxsus Dumreya yaylasında yerləşir. İqlimi Aralıq dənizi iqliminə xas olaraq mülayimdir.
İqtisadiyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Tarixən bölgə iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil etmişdir. Zeytun, tütün və müxtəlif dənli bitkilərin əkini geniş yayılıb. Son illərdə kənd təsərrüfatında zəfəran kimi qiymətli bitkilərin yetişdirilməsi də tətbiq olunmağa başlamışdır. Bununla yanaşı, hökumətin və Avropa İttifaqının dəstəyi ilə həyata keçirilən "Şəhər İntibahı" layihəsi çərçivəsində Belş mərkəzinin və göl ətrafının yenidən qurulması şəhəri ölkənin əsas aqroturizm və ekoturizm mərkəzlərindən birinə çevirmişdir.[4]
Görməli yerləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bölgənin əsas turizm potensialı onun gölləri ilə bağlıdır:
- Belş gölü və promenad: Şəhərin mərkəzində yerləşən bu gölün ətrafında müasir gəzinti zolaqları, kafelər və istirahət parkları salınmışdır.
- Seferan gölü: Belşdən bir neçə kilometr məsafədə yerləşən bu göl su zanbaqları ilə məşhurdur və aqroturizm təsərrüfatları ilə əhatə olunub. Əfsanəyə görə, qədim illiriyalılar bu gölü məhəbbət ilahəsi Afroditaya həsr etmişdilər.
- Qradişta (Gradishtë): Qədim İlliriya dövrünə aid qala divarlarının və qəsəbə qalıqlarının yerləşdiyi tarixi təpə.
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ https://web.archive.org/web/20201021102327/https://aam.org.al/en/bashkia-belsh/
- ↑ "Law nr. 115/2014" (PDF). Qeveria e Shqipërisë. Archived from the original on 24 sentyabr 2015. İstifadə tarixi: 25 fevral 2022.
- ↑ Frashëri, Sami. Shqipëria ç'ka qenë, ç'është e ç'do të bëhetë. Bucharest: Shoqëria e të Shtypurit Shkronja Shqip. 1899.
- ↑ "Rilindja Urbane në Belsh". Agjencia Telegrafike Shqiptare. İstifadə tarixi: 5 noyabr 2023.[ölü keçid]