Belarus Avtomobil Zavodu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Belarus Avtomobil Zavodu
Belaz logo.png
1998. Stamp of Belarus 0279-0283.jpg
Yaranma tarixi 1948
Sənaye Avtomobil sənayesi
Gəliri
İşçi sayı 10739 (2015)
Sayt Rəsmi saytı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Belarus Avtomobil Zavodu — bu şirkət karyerlərdə istifadəni nəxərdə tutan maşınların istehsakını nəzərdə tutur. İstehsal Belarusiyada gerçəkləşdirilir. Burada buldozer, yük maşınları, ağır yol maşınları istehsal olunur.

«BELAZ» məhsullarının böyük qismi xarici bazarlara çıxarılır. Onlardan 70% Rusiya bazarına çıxarılır. Dünyada karyerdə istifadə olunan texnikaları təmsil edən şirkətlər arasında ilk yeddilikdədir.

Təsis olunma tarixi[redaktə | əsas redaktə]

The Soviet Union 1971 CPA 3999 stamp (BelAZ-540 Tipper Truck).jpg

Zavodun inşasına Jodinoda, Minsk yaxınlığında 1947-ci ildə başlanılmışdır. İlk on illər ərzində burada kustozer, qartəmizləyən, qartoplayan və asvald çəkən qoşquların istehsalı olmuşdur. XX əsrin ikinci yarısında zavodun ixtisaslaşması dəyişmişdir. 1958-ci ildə zavodu Minsk Avtomobil Zavodunun balansına keçirirlər. Burada özüboşaldan MAZ-525 hazırlanır. Sonradan isə zavod Belarus Avtomobil Zavodu adını alır. Zavodun ilk müstəqil istehsalı 27-topluq[2] BelAZ-540 olur. Bu avtomobil 1961-ci ilfə meydana gəlir. Sınaqlardan sonra avtomobil 1965-ci ildə istehsala buraxılır. 1965-ci ildə BelAZ-548А, 1968-ci ildə 40 tonluq БелАЗ-531 avtomobilləri istehsala buraxılır.

1968-ci ildə Belarus SSR 50 illiyi münasibəti ilə 75 tonluq BELAZ-549 (istehsala 1976). 70-ci illərdə BelAZ-540А və BelAZ-548А əsasında yol üçün kömür daşıysn maşınlar hazırlamanın əsası mənimsənilir.

1977-ci ildə Oktyabr İnqilabının 60 illiyi münasibəti ilə 110 tonluq BELAZ-7519 hazırlanır.

1979-cu ildı Minsk şəhərinin qəhrəman şəhər olmasının 35 illiyi münasibəti ilə nəhəng-özüboşaldan BelAZ-7521 nümayiş etdirilir. Onun çəkisi 180 ton olur. 70-ci illərin sonlarında 100 (BelAZ-6411) və 200 (BelAZ-7421) tonluq maşınlar istehsala buraxılır.

1986-ci ildə artıq zavod il ərzində 6000 ədəd yük maşını buraxa bilirdi[3].

1990-cı ildı ilə özünün 35 illiyi ərzinfə ən ağır texnikasını nümayiş etdirir. BelAZ-7550 280 ton çəkiyə sahib olur.

Özünün mövcudluğu dönəmində zavoddda 130 min. karyer texnikasl istehsal edilmişdir. Belazlar ümumilikfə Sovet İttifaqının ən böyük avtomobilləridir[4].

Çağdaş dövr[redaktə | əsas redaktə]

BELAZ-7822
BELAZ-74212

25 sentyabr 2013-cü ildə Belarus Avtomobil Zavodu dünyada ən böyük özüyeriyən yük avtomobili BelAZ-75710 nümqyiş etdirmişdi. Nəqliyyat vastəsinin çəkisi 450 tondur[5]. Ümumi yük götürmə qabiliyyəti — 810 tonn, maksimal sürəti 64 km/s təşkil edir. Avtomobil iki dizel mühərriki ilə təmin edilmişdir. Təkərləri Bridgestone şirkətində hazlrladılmışdır.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Zavodun məhsulları dəfələrlə beynəlxalq mükafatlara layiq görülmüşdür:

  • 1995. «BelAZ» Meksika Milli Marketinq İnstitutu tərəfindən Beynəlxalq Qızıl ulduz mükafatına layiq görülmüşdür.
  • 1997. «BelAZ» 18-ci Beynəlxalq mükafat olan «Texnologiya və keyfiyyət» nişanı.
  • 1998. «BelAZ» 10-cu Amerikanın «Keyfiyyətə görə» qızıl medalı.
  • 2000. «BelAZ» «Xrustal Nika» mükafatı.

Tanınmış əməkdaşlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Aleksandr İvanoviç Kovalevski (1939 — ?) — Sosialist əməyi qəhrəmanı.
  • Vikentik Vasileviç Kulinxşçik (1928—2005) — Sosialist əməyi qəhrəmanı.

Maraqlı fakt[redaktə | əsas redaktə]

Çernobıl AES ərazisinə baş vermiş fəakətin aradan qaldırılmasında BelAZ bazasında yığılan УМП-1 yük avtomobilərindən istifadə edilmişdir[6][7].

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]