Bella Çao

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
““Bella Çao”

“Əlvida Gözəl”

Xalq mahnısı

Yayımlanıb İkinci dünya müharibəsi
Janr marş
Dil italyanca
Müddəti 1:48
Bəstəkar naməlum partizan
Sözlərin müəllifi naməlum partizan


“Bella Çao” (it. Bella ciaoƏlvida, Gözəl) — II Dünya müharibəsində Moden dağlarında müqavimət göstərən İtaliya partizanlarının marş ya himn kimi ifa etdikləri, italyan xalq mahnısı. 1940 - cı illərin dillər əzəbərinə çevrilən bu mahnı bütün dünyada məhşurlaşır.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Mahnı italyan partizanları tərəfindən ifa olunması sənədlərdə təsdiqlənmişdir. Onun bir həkim və ya feldşer olan bir naməlum partizan tərəfindən bəstələndiyi zənn edilməkdədir. Lakin əsasən Mahnının sözlərinin müəllifi bilinmir, amma mahnının köklərinin 20 ci əsrin əvvəlində Po çayı ətrafında düyü yığanlar tərəfindən oxunan “Alla mattina appeana alzata” adlı xalq mahnısına gedib çıxdığı versiyalar arasındadır. Başqa versiyaya görə isə 1930 cu ildə İtaliyaya qayıdan mühacirlər tərəfindən gətirilib. Musiqisi Bethovenin sonata “Parhetique”nın 3 cü hissəsinə bənzəyir. Mahnı Giovanna Daffini tərəfindən 1962-ci ildə yenidən oxunmuşdur.

Sözləri demək olar ki, xalq mahnısı olan it. Fior di tomba (“Məzarüstü çiçək”) ilə də eynilik təşkil edir. Beləki, “Terazino çiçəyi”, “Rozina çiçəyi” və “Və döyülür, döyülür qapı” (it. E picchia picchia la porticella). Hal-hazırda italyanca mətninin bir neçə variyantı mövcuddur. Məsələn; “stamattina” (“bu gün səhər”) ola bilsin ki, “una mattina” (“bir gün səhər”)  kimi ifa edilsin. İfa edənin birinci şəxs kişi və qadın olmasından asılı olaraq cinsə görə qrammatik formasını dəyişir. Musiqisi qədim uşaq “Yuxu içkisi (şirəsi)” nəğməsi ya laylasından götürülmüşdür.
it. “Bella ciao” (“Əlvida, Gözəl”)

(italyanca)

Una mattina mi son svegliato,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
Una mattina mi son svegliato
ed ho trovato l’invasor.

O partigiano, portami via,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
O partigiano, portami via,
ché mi sento di morir.

E se io muoio da partigiano,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
E se io muoio da partigiano,
tu mi devi seppellir.

E seppellire lassù in montagna,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
E seppellire lassù in montagna
sotto l’ombra di un bel fior.

E le genti che passeranno
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
E le genti che passeranno
Mi diranno «Che bel fior!»

È questo il fiore del partigiano,
o bella, ciao! bella, ciao! bella, ciao, ciao, ciao!
È questo il fiore del partigiano
morto per la libertà!

(azərbaycanca)

Bu gün sübhdən məni oyatdılar
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Bu gün sübhdən məni oyatdılar
Düşməni pəncərəmdə gördüm!

Ey, partizanlar məni də götürün
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Ey, partizanlar məni də götürün,
Çünki, mən də öləcəyim!

Əgər partizantək ölərəmsə
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Əgər partizantək ölərəmsə —
Siz məni basdırın.

Basdırın dağlar qoynunda
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Basdırın dağlar qoynunda
Al çıçəklər kölgəsində!

Çiçəkləri görəcək keçən insanlar
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Çiçəkləri görəcək keçən insanlar
“Gözəl çiçəklərdir” — deyəcəyəm mən!

Partizan çiçəkləri
Ey, bella çao, bella çao, bella çao!
Partizan çiçəkləri
Kimlər ki, azadlıqçün ölmüşlər!

orijinalGnome-video-x-generic.svg

Mahnını 1963 cü ildə Müslüm Maqomayev italiyadan döndükdən sonra öz repertuarına salır. Müslüm Maqomayev mahnının iki, italyan və rus (Anatoli Qoroxovun tərcüməsində) variantlarında ifa etmişdir.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Bella Ciao - Muslim Magomaev