Beloozyorsk
| Beloozyorsk | |||
|---|---|---|---|
 | |||
|
|||
| 52°27′ şm. e. 25°10′ ş. u.HGYO | |||
| Ölkə | |||
| Tarixi və coğrafiyası | |||
| Əsası qoyulub | 1958 | ||
| Mərkəzin hündürlüyü | 148 m[1] | ||
| Saat qurşağı | |||
| Əhalisi | |||
| Əhalisi |
|
||
| Rəqəmsal identifikatorlar | |||
| Telefon kodu | +375 1643 | ||
| Poçt indeksi | 225215 | ||
| Digər | |||
| bereza.brest-region.gov.by | |||
  Beloozyorsk | |||
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |||
![Gerb[d]](https://az.wikipedia.org/wiki/Fayl:Coat_of_arms_of_Bielaaziorsk.png)
Beloozyorsk (belar. Бе́лаазё́рск) — Belarus Respublikasının Brest vilayətinin Beryoza rayonunda şəhər.
Belarusda şərq çay krevetinin (Macrobrachium nipponense) yaşadığı yeganə yer olan Belye gölünün yaxınlığında yerləşir. Beloozyorsk dəmiryol stansiyası burada yerləşir.
Əhalisinin sayı — 10 917 nəfərdir (2025).[2]
Coğrafiyası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Şəhər Belye, Çyornoye və Sporovskoye adlı üç gölün arasında, Beryoza şəhərindən 27 km cənub-şərqdə yerləşir. Digər iri şəhərlərə münasibətdə aşağıdakı kimi yerləşir: Brestdən 100 km şimal-şərqdə, Minskdən 250 km cənub-qərbdə.
Beloozyorsk yaxınlığından Paris — Berlin — Varşava — Brest — Minsk — Moskva dəmiryol və avtomobil magistralları keçir.
Heraldikası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Gerb Beloozyorsk Şəhər Deputatlar Sovetinin 28 sentyabr 1998-ci il tarixli 240 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir. 11 noyabr 1998-ci ildə 30 nömrəsi ilə Belarus Respublikasının Gerb matrikulunda qeydiyyata alınmışdır.[3] Gerb haqqında əsasnamə Beloozyorsk Şəhər İcraiyyə Komitəsinin 27 oktyabr 1998-ci il tarixli 240 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmişdir.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Şəhərin inşasına 1958-ci ildə Nivki kəndi yaxınlığında Beryoza DRES-in (Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası) tikintisi ilə əlaqədar energetiklər qəsəbəsi kimi başlanmış və əvvəlcə Beryozovski adlandırılmışdır.
1960-cı ildə fəhlə qəsəbəsi indiki adını almışdır.
16 sentyabr 1970-ci ildə Beloozyorsk rayon tabeliyində olan şəhər statusu almışdır. Şəhərin müasir strukturu 1963-cü ildə hazırlanmış və 1975-ci ildə əlavələr edilmiş baş planla müəyyən edilir.
Beloozyorskun gerbi 11 noyabr 1998-ci ildə təsdiq edilmişdir. Onun yaradılması üçün vilayət mərkəzi olan Brest şəhərinin gerbi əsas götürülmüşdür. Aypara yaxınlıqda ailə ocağı yerləşən Puslovskilər nəslini xatırladır, kəsişən ildırımlar isə şəhərin Belarusda ən böyük elektrik enerjisi istehsalçılarından biri olduğunu simvolizə edir.
Əhalisi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Əhalinin sayı — 10 917 nəfər (1 yanvar 2025-ci il tarixinə).[2]
İllər üzrə Beloozyorskun əhali sayı.[4][5][6][7][8][9][10][2][11]
|
2017-ci ildə Beloozyorskda 143 nəfər doğulmuş və 117 nəfər ölmüşdür. Doğum əmsalı — 1000 nəfərə 11,6 (rayon üzrə orta göstərici — 12,2, Brest vilayəti üzrə — 11,8, Belarus Respublikası üzrə — 10,8), ölüm əmsalı — 1000 nəfərə 9,5 (rayon üzrə orta göstərici — 13,9, Brest vilayəti üzrə — 12,8, Belarus Respublikası üzrə — 12,6).[12]
| Əhalinin dinamikası | 1969 | 1991 | 2005 | 2010 | 2015 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 6 744 | ▲ 11 400 | ▲ 13 400 | ▼ 12 500 | ▲ 12 606 | ▼ 11 400 | ▼ 11 115 | ▼ 11 004 | ▼ 10 997[13] | ▼ 10 984[13] | ▼ 10 917[2] |
İqtisadiyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Energetika
- Beryoza DRES — Belarusda gücünə görə ikinci elektrik stansiyası. Quraşdırılmış elektrik gücü: 1095 MVt (2018).[14] 2023-cü ildən etibarən onun bazasında Belarusda ən böyük mayninq ferması fəaliyyət göstərir. Çin şirkəti tərəfindən idarə olunan on minlərlə kompüter, Brest vilayətinin bütün enerji istehlakının 20%-ni (105 meqavat) istifadə edir.[15]
- Sənaye
- Beloozyorskenerqoremont — İES avadanlıqlarının təmiri və montajı.
- Beloozyorsk DBM — səki plitələri, divar blokları, yol və səki kənarları (bordür) istehsalçısı.
- "Osmos" Beloozyorsk Məsaməli Beton Zavodu İstehsalat Unitar Müəssisəsi.
- "Belinvesttorq-Splav" MMC — qurğuşun və ərintilər istehsalı zavodu.
- "Verdimar" İM — ayaqqabı istehsalı zavodu.
- Turizm/Ekoturizm
- Sporovskoye yasaqlığı — respublika əhəmiyyətli bioloji yasaqlıqdır, ərazisi Avropada subasar çökəklik bataqlıqlarının ən böyük komplekslərindən biridir. Avropada azsaylı və Belarusda fırfıra qamışcılının (lat. Acrocephalus paludicola) yuvaladığı yeganə yerdir. Bu quşun dünya populyasiyasının təxminən 9%-i burada bala çıxarır, bu da həmin növün dünyada ən yüksək konsentrasiyasıdır. Yaselda çayının subasarında yerləşən yasaqlığın daxilində qismən çökəklik bataqlıqlarından keçən "Fırfıra qamışcılı diyarında" mənzərəli ekoloji cığır mövcuddur. Eko-cığırın uzunluğu: 2 kilometr.
- Belye gölü — Belarusda unikal subtropik növün — şərq çay krevetinin (lat. Macrobrachium nipponense) yaşadığı yeganə yer.
- "Energiya" Sağlamlıq Mərkəzi — tibbi və sağlamlaşdırıcı xidmətlər göstərən rekreasiya kompleksi.
- "Energiya" Mehmanxanası
— şəhərin mərkəzində "3 ulduz" kateqoriyalı mehmanxana. Nömrə fondu tviks, lüks, standart kateqoriyalı 36 nömrədən ibarətdir.
Təhsili və dini
[redaktə | vikimətni redaktə et]Şəhərdə iki ümumtəhsil məktəbi və bir gimnaziya, Beloozyorsk Dövlət Elektrotexnika Peşə-Texniki Kolleci fəaliyyət göstərir. Beş uşaq məktəbəqədər müəssisəsi, Beloozyorsk Uşaq İncəsənət Məktəbi, Beryoza Uşaq-Gənclər İdman Məktəbinin filialı və Mədəniyyət Sarayı işləyir.
3 məbəd fəaliyyət göstərir: pravoslav (Möhtərəm Serafim Sarovski adına kilsə), katolik (Müqəddəs Məryəm Ana Rujantsova adına kilsə), protestant (Müqəddəs Üçlük adına Yevangelist Xristian Kilsəsi).
Mədəniyyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Mədəniyyət evi
- Kinoteatr
- "Beloozyorsk şəhər gimnaziyası" dövlət təhsil müəssisəsinin Tarix-diyarşünaslıq muzeyi
- Açıq səma altında "Daş əfsanə" muzey ekspozisiyası
- Etnoqrafiya muzeyi
Hadisələr və tədbirlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 2025-ci il — vilayət səviyyəli "Dajınki" festivalı
İctimai nəqliyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Beloozyorsk dəmiryol stansiyası.
Hər gün İvanovodan Qrodnoya 544-S nömrəli avtobus işləyir.
Görməli yerləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Sovet döyüşçüləri və partizanlarının qardaşlıq məzarlığı.
- Müqəddəs Məryəm Ana Rujantsova kilsəsi.
- Möhtərəm Serafim Sarovski şərəfinə kilsə.
- V. İ. Leninin abidəsi.
- Şəhər parkında Belarus şirin su krevetinə xatirə nişanı.[16]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ GeoNames (ing.). 2005.
- 1 2 3 4 "Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Численность населения на 1 января 2025 года" (PDF). 30 mart 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Геральдические символы". 4 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ Böyük Sovet Ensiklopediyası, 3-cü nəşr, Beloozyorsk məqaləsi, cild 3
- ↑ "Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Численность населения Республики Беларусь на 2009 год" (PDF) (rus). 11 iyul 2009 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек)на 1 января 2010 года" (rus). 18 sentyabr 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Бюллетень Национального статистического комитета Республики Беларусь" (rus). 14 dekabr 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Численность населения Республики Беларусь на 2016 год" (PDF) (rus). 25 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Численность населения на 1 января 2020 г. по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа" (PDF) (rus). 31 avqust 2021 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Численность населения на 1 января 2021 г. по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа" (PDF) (rus). 11 aprel 2021 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа" (PDF) (rus). Archived from the original on 1 oktyabr 2023. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ Belarus Respublikasının demoqrafik illiyi. — Minsk: Belarus Respublikasının Milli Statistika Komitəsi, 2018. — S. 157–159.
- 1 2 "Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Численность населения на 1 января 2023 года" (PDF). 17 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Березовская ГРЭС". www.brestenergo.by (rus). 10 aprel 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ CTVBY. "Беларусь чеканит цифровые деньги! Как мегаватты превратить в мегаприбыли?". 20 aprel 2025. 21 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
- ↑ "Памятник креветке дополнил облик Белоозерска - столицу "Дажынак-2025" в Брестской области". BelTA. 8 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- "Наш Белоозёрск". www.beloozersk.name (rus). 28 oktyabr 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 may 2026.