Binə (Xəzər)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Binə qəsəbəsi
Xəritə
Xəzər rayonu
Xəzər rayonu
Məlumatlar
Əhali 54 400[1] (2013)
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Xəzər rayonu
Şəhər Bakı

BinəAzərbaycan Respublikasının Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidində şəhər tipli qəsəbə; Xəzər rayonunun əhalisinin sayına görə ən böyük qəsəbəsi.[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Binə ərazisinə görə Bakının Maştağadan sonra ən böyük ikinci qəsəbəsidir. Məskunlaşma baxımından Abşeronun ən cavan yaşayış məntəqələrindən biri sayılır. Burada XVII əsrin ortalarından etibarən əhali daimi olaraq məskunlaşmağa başlamışdır. Bakı şəhəri Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidliyinə daxil olan Binə qəsəbəsinin ərazisi 3150 kv.km olub, bu əraziyə Bolluq və Savxoz yaşayış məntəqələri də daxildir. Yerli əhali ənənəvi olaraq heyvandarlıq, əkinçilik, son onilliklərdə istixana təsərrüfatı (gül, pomidor, xiyar becərilməsi) ilə məşğul olmuşdur. Qəsəbə ərazisində bir neçə ictimai və dini abidələr mövcuddur. Bunlardan 1814-1815 və 1878-1879-cu illərdə inşa olunan iki el hamamını, 1877-ci ildə tikilən Hacı Ərəb və 1916-cı ildə istifadəyə verilən "Möhsin Səlim" məscidini qeyd etmək olar.

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Heydər Əliyev adına Bakı Beynəlxalq Hava Limanı bu qəsəbə ərazisində yerləşir. Həmçinin Milli Aviasiya Akademiyası da burada yerləşir.

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

İqlimi yayı quraq və isti, qışı mülayim keçən yarımsəhra-quru çöl iqlimidir. Ərazisinin çox hissəsində yarımsəhra landşaftı üstünlük təşkil edir. Son illərdə əhalinin qəsəbəyə güclü miqrasiyasının nəticəsi olaraq, antropogenləşmə çox yüksəkdir.

Torpağı tipik boz-qonur və onun növləridir.Ümumən, Binə torpağı aşağı keyfiyyətli olsa da,suvarılan və gübrələnən torpaqlarda məhsuldarlıq yüksəkdir.

Qəsəbə ərazisində yerləşən Beynəlxalq Hava Limanının şüalandırıcı və radioaktiv təsirinin zeytun və digər ağaclara zərərverici təsiri müşahidə edilir. Bu amil nəzərə alınmazsa, qarağac, nar, badam, zeytun həmçinin, şam, küknar ağacları yaxşı bitir və məhsul verir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Burada ilk məskunlaşan əhali bəzi mənbələrə görə Kürkəndinin əhalisi, bəzi mənbələrə görə isə Nardaran kəndinin əhalisini olmuşdur. Qəsəbə əvvəllər Nardaran əhalisinin otlaq ərazisi olmuş və ilk məskunlaşan da məhz Nardaranlılar olmuşdur.

Hal-hazırda Binə qəsəbəsində qeyri-rəsmi məlumatlara görə 150.000-dən çox, statistik məlumatlara görə isə, təqribən 55.000 - 60.000 insan məskunlaşıb və son illərdə bu rəqəm qəsəbənin şəhərləşməsi ilə, dinamik sürətdə artmağa davam edir.

Binə əhalisinin etnik tərkibini, əsasən, Cənub rayonlarından (Lerik ,Lənkəran, Naxçıvan və s.) və aran rayonlarından təsərrüfat məqsədilə köçüb gələn insanlar təşkil edir. Tarixi Nardaran, Maştağa əhalisinin də bir qismi Binədə məskunlaşıb.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: 2013-cü ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə əhalinin cins bölgüsündə sayı (min nəfər)
  2. [1]