Birələr

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Birələr
Siphonaptera
Flea.JPG
Pişik birəsi (Ctenocephalides felis)
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:İlkağızlılar
Ranqsız:Ecdysozoa
Tip:Buğumayaqlılar
Sinif:Həşəratlar
Yarımsinif:Qanadlılar
İnfrasinif:Yeniqanadlılar
Dəstəüstü:Tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlar
Dəstə: Birələr
Elmi adı
Siphonaptera Latreille, 1825
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  152732
MBMM  7509
HE  1062

Birələr (lat. Siphonaptera) tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlar (lat. Endopterygota) dəstəüstünə aid dəstə.

Birələr tam metamorfozla inkişaf edən cücülər içərisində yeganə dəstədir ki, onların hamısı qanadsızdır. Qanadsız olmaları, adətən parazit həyat tərzi keçirmələri ilə əlaqədardır. Parazitizm ancaq birələrin imaqosu üçün səciyyəvidir, sərbəst həyat tərzi keçirən sürfələrə quş və gəmirici yuvalarında, məməlilərin yaşayış yerlərində rast gəlmək olar. Quşlardaməməlilərdə parazitlik edirlər. Örtüyü güclü sərtləşmişdir, bədən yanlardan sıxılmışdır. Sıçrayıcı ayaqları var. Qanla qidalanırlar, ağız aparatı deşici-sorucudur. Düyünlü taun (Xenopsylla) və yatalaq (Nosopsyllus) xəstəliklərinin keçiricisidir. Cütləşmə sahibin üzərində və ya onun yuvasında baş verir, yumurtalar yuvaya düşür və onlardan sürfələr çıxır. Onlar üzvi detritlə qidalanıb parazitlik etmirlər. Nəhayət sürfələr puplaşır, sonra iri fərdlər sahibə hücum edir.[1].

Təsnifatı[redaktə | əsas redaktə]

Fəsiləüstüləri:

  • Ceratophylloidea
  • Hystrichopsylloidea
  • Pulicoidea
  • Vermipsylloidea

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. II cild. Buğumayaqlılar tipi. Bakı: Elm, 2004, (388 s.) səh. 327

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]