Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət quruluşu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri
دولة الإمارات العربية المتحدة
Dawlat al-ʾImārāt al-ʿArabiyyah al-Muttaḥidah'
BƏƏ
BƏƏ bayrağı
Bayrağı
BƏƏ gerbi
Gerbi
Şüar: الله , الوطن , الرئيس
Allah, əl-Vaṭan, ər-Rə'īs  
"Allah, Millət, Prezident"
BƏƏ xəritədə yeri
Paytaxt Abu-Dabi
Rəsmi dillər ərəb dili
Dövlət başçıları
• Prezident
Xəlifə bin Zaid ən-Nəhayyən
• Baş nazir
Məhəmməd bin Rəşid əl-Məktum
Sahəsi
• Ümumi
83,600 km2 (32,300 sq mi)
Əhali
• Təxmini  (2015)
8 000 min[1] (94-cü yer)
• Siyahıya alma (2005)
4 106 427[2]
• Sıxlıq
95/km2 (246.0/sq mi)
ÜDM (AQP) 2014 təxmini
• Ümumi
599,8 milyard (33-cü)
• Adambaşına
64 500 (13-cü)
Valyuta 1 dirhəm= 100 fils
Saat qurşağı 4-cü saat qurşağı
Telefon kodu 971
İnternet domeni .ae

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət quruluşu - 2002-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.

Dövlət quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri monarxiyarespublika quruluşunun unikal vəhdətini özündə ehtiva edən mütləqiyyət formalı idarəetmə üsuluna malik federasiyadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1971) 2 dekabrda qeyd olunur. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində müvəqqəti Konstitusiya 2 dekabr 1971-ci ildən qüvvədədir.

İnzibati bölgü[redaktə | əsas redaktə]

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri 7 əmirlikdən (Əbu-Dabi, Əcman, ƏlFuceyra, Əş-Şəriqah, Dubay, Rəs Əl-Xeymə, Um Əl-Qəyvayn) ibarətdir.

Dövlət başçısı[redaktə | əsas redaktə]

Konstitusiyaya görə geniş səlahiyyətlərə malik olan Prezident - eyni zamanda silahlı qüvvələrin ali baş komandanı və Ali Müdafiə Şurasının sədridir. Dövlət başçısı qanunvericilik hakimiyyətini və Nazirlər Şurası vasitəsi ilə icra hakimiyyətinin fəaliyyətinə nəzarəti həyata keçirir. ƏbuDabi və Dubay Əmirlikləri arasında liderlik uğrunda ənənəvi rəqabət səbəbindən, icraedici hakimiyyət, habelə prezidentlik institutunun təməl mexanizmi “qüvvələr bərabərliyi” prinsipi üzərində qurulmuşdur.

Ali Federal Şura[redaktə | əsas redaktə]

7 əmirlik hökmdarlarından ibarət olan və Ali Konstitusiya Orqanı sayılan Ali Federal Şura dövlətin siyasətini müəyyənləşdirir, federal qanunvericiliyi təsdiq edir və digər mühüm funksiyaları yerinə yetirir. Ali Federal Şuranın toplantıları ildə dörd dəfə keçirilir (Əbu Dabi və Dubay hökmdarları veto hüququna malikdirlər).

Qanunverici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

Birpalatalı Milli Federal Şuradır. Seçkili olmayan Şuranın (ölkədə siyasi partiyalar fəaliyyət göstərmir) Əmirlik hökmdarları tərəfindən 2 il müddətinə təyin olunan 40 üzvü var. Qanunvericilik təşəbbüsü hüququna malik olmayan Federal Şura yalnız məşvərətçi orqan rolunda çıxış edir. Real hakimiyyətə malik olmayan və idarəedici orqan kimi qəbul edilməyən Milli Federal Şuranın qərarlarının hüququ qüvvəsi yoxdur.

İcraedici hakimiyyət[redaktə | əsas redaktə]

İcra hakimiyyətini həyata keçirən Nazirlər Şurası və ona rəhbərlik edən Baş nazir ölkə Prezidentinin və Ali Federal Şuranın nəzarəti altında fəaliyyət göstərir. Əmirliyin Prezidenti tərəfindən formalaşdırılan Nazirlər Şurası və təyin etdiyi Hökumət başçısı (Baş nazir), qüvvədə olan Konstitusiyaya uyğun olaraq Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin daxili və xarici siyasət strategiyasına və iqtisadi həyatına bilavasitə rəhbərlik etməkdə səlahiyyətlidir.

Qanun layihələrinin və federal büdcənin işlənib hazırlanması, qanunların və digər normativ-hüquqi aktların icra edilməsi məqsədilə, qərarların və təlimatların qəbul edilməsi, məhkəmə qərarlarının icrasına nəzarət, beynəlxalq sazişlərin və müqavilələrin ratifikasiyası, habelə digər ali dövlət orqanlarının xüsusi sərəncamı olmadan federal məmurların təyin və vəzifədən azad edilməsi Nazirlər Şurasının birbaşa vəzifə və səlahiyyətlərinə aiddir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник).
  • Страны мира. «Наука», М., 2014.

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

  1. United Arab Emirates National Bureau of Statistics: Methodology of estimating the population in UAE
  2. Collaborative Studies Coordinating Center: United Arab Emirates Ministry of Economy: Preliminary Results of Population, Housing and Establishments Census 2005 United Arab Emirates