Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Haqları Komitəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Haqları Komitəsi (ing. United Nations Human Rights Committee) — Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktı tərəfindən qurulan 18 üzvlü bir qurumdur. Komitə, ildə üç dəfə; 4 həftəlik iclaslarda toplanır və 172 dövlətin Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktına uyğunluğu və Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktının Birinci Seçki Protokoluna əsasən 116 dövlət partiyasının fərdi müraciətləri ilə əlaqəli hesabatlar hazırlayır Komitə, BMT-dəki 10 insan hüquqları təsisatından biridir, hər biri ayrıca bir razılaşma yerinə yetirməlidir.[1]

BMT-nin İnsan Haqları Komitəsi daha yüksək səviyyəli BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası və ya onun sələfi olan BMT İnsan Haqları Komissiyası ilə qarışdırılmamalıdır. İnsan Hüquqları Şurası (2006-cı ilin iyun ayından bəri) və İnsan Hüquqları Komissiyası (bu tarixdən əvvəl) "BMT-nin siyasi qurumları" dır: onların üzvləri BMT Baş Assambleyasının qətnaməsi və BMT Müqaviləsi ilə qurulmuş və insan hüquqları məsələlərini müzakirə edən dövlətlərdir; İnsan Hüquqları Komitəsi "BMT ekspert orqanı" dır: üzvləri KSHUS tərəfindən təsis edilmiş şəxsdir və yalnız bu razılaşma ilə bağlı məsələləri müzakirə edirlər.[2]

Yeni üzvlər[redaktə | əsas redaktə]

Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt İnsan hüquqları komitəsinin üzvləri üçün əsas qaydaları müəyyən edir. Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktının 28-ci maddəsinə əsasən, Komite söz mövzusu sazişdə iştirak edən ölkələrdən "yüksək əxlaqi xüsusiyyətlərə malik, insan hüquqları sahəsində bacarıqlarına görə tanınan insanlar" olan 18 üzvdən ibarət olmalıdır; Bununla yanaşı, "hüquqi təcrübəsi olan bəzi insanların iştirakının faydalılığı" da nəzərə alınmalıdır.Mənbə, 28-ci maddəyə görə üzvlər ölkələrinin nümayəndəsi kimi deyil, fərdi imkanları daxilində xidmət edirlər. 29 və 30-cu maddələrdə göstərildiyi kimi, üzvlər Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktına üzv dövlətlərin BMT-nin Baş Qərargahında keçirdiyi iclasda seçilirlər. 32-ci maddəyə görə onlar 4 il müddətinə xidmət edir və bütün üzvlərin dörddə biri hər iki ildən bir seçilir.

Mövcud üzvlər aşağıdakılardır.

Ad Ölkə Müddət
1. Tania María Abdo Rocholl Paraqvay Paraqvay 2017–2020
2. Yadh Ben Achour Tunis Tunis 2019-2022
3. Ilze Brands Kehris Latviya Latviya 2017–2020
4. Christopher Arif Bulkan Qayana Qayana 2019-2022
5. Ahmed Amin Fathalla Misir Misir 2017–2020
6. Şuiçi Furuya Yaponiya Yaponiya 2019–2022
7. Christof Heyns Cənubi Afrika Respublikası CAR 2017–2020
8. Hernán Quezada Cabrera Çili Çili 2019–2022
9. Bamariam Koita Mavritaniya Mavritaniya 2017–2020
10. Marcia. V. J. Kran Kanada Kanada 2017–2020
11. Duncan Laki Muhumuza Uqanda Uqanda 2019–2022
12. Fotini Pazarcis Yunanıstan Yunanıstan 2019–2022
13. Vasilka Sancin Sloveniya Sloveniya 2019–2022
14. José Manuel Santos Pais Portuqaliya Portuqaliya 2017–2020
15. Yuval Shany İsrail İsrail 2013–2020
16. Hélène Tigroudja Fransa Fransa 2019–2022
17. Gentian Zyberi Albaniya Albaniya 2019–2022
18. Andreas B. Zimmermann Almaniya Almaniya 2018–2020

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Office of the High Commissioner (22 Aralık 2012). "Monitoring the core international human rights treaties". United Nations Human Rights. 30 Haziran 2016 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Jakob Th. Möller/Alfred de Zayas, The United Nations Human Rights Committee Case Law 1977-2008, N.P.Engel Publishers, Kehl/Strasbourg, 2009, ISBN 978-3-88357-144-7