Boz şoran

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Elmi adı:Salsola cana C. Koch

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir növüdür.[1][2]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gövdəsiqısa tüklərlə örtülü, 20-35 sm hündürlükdə, gümüşü –bozumtul yarımkolcuqdur. Yarpaqları 2-3 sm uzunluqda, 1-2 mm enində, növbəli xətvari, yarımsilindrik, sərtvari, kütvari, sıx, qısa, ağımtıl-boz tüklərlə örtülü, vegatasiyanın sonunda çılpaqdır. Çiçəkaltı yarpaqlar bir qədər kiçikdir; çiçəkaltlıqları geniş, çiçəə bərabər və ya çiçəkdən bir qədər uzundur. Toxumları şaquli və ya çəpdir.[3]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü sentyabr-noyabr aylarına təsadüf edir. Kserofit, işıqsevən, duzlaşmaya davamlıdır. Toxumla çoxalır. Quru, şoranlaşmış, gilli və ya gilli-daşlı yamaclarda rast gəlinir. Şoran ərazilərdə taxıllı-şoangəlik qruplaşmaları əmələ gətirir.[4]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan düzənliyi (Culfa rayonu – Yaycı kəndi ətrafı, Gülüstan düzənliyi).[5][6][7]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyagiyanın təbii bərpası azalır, yeganə lokalitetində antropogen təsirləri həssaslıq müşahidə olunur.

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Ekoloji şəraitin dəyişməsi, antropogen amillər (otarılma, tapdalanma).[8]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizə üçün xüsusi tədbirlər aparılmır.Biotoplarda antropogen təsiri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqların təşkili populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma sahələrinin axtarılması təklif olunur.[9]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://redbook.az/?options=project&id=Boz%20%C5%9Foran
  2. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  3. Флора Азербайджана, 1952
  4. Ахундов Г.Ф., Гогина Е.Е., Прилипко Л.И., 1978
  5. Гроссгейм А.А., 1945
  6. Talıbov T.H., 2003
  7. Мовсумова Ф.Г., 2005
  8. Мовсумова Ф.Г., 2006
  9. Мовсумова Ф.Г., 2010