Bozlu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
BOZLU
Xəritə
Laçın rayonu
Laçın rayonu
Məlumatlar
Koordinatlar
İnzibati İdarə
Ölkə Azərbaycan
Rayon Laçın

BozluAzərbaycan Respublikasının Laçın rayonu inzibati ərazi vahidində kənd.

1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Həkəri çayının Minkənd qolunun axarı istiqamətində, rayon mərkəzindən 38–40 km məsafədə, dəniz səviyyəsindən 1500-1510 metr yüksəklikdə məhsuldar və münbit vadidə yerləşir. Laçın–Minkənd yolu kəndin ortasından keçərək kəndi iki hissəyə ayırır. Bozlu kəndinin adı işğaldan sonra ermənilər tərəfindən hələlik dəyişdirilməmişdir. Tarixi baxımdan Bozlu kəndinin ərazisi tam tədqiq edilməsə də, bu ərazidə albanlara aid daş fiqurların çoxluğu, orta əsrlərə aid su dəyirmanının mövcudluğu və qədim alban kilsəsi, coxsaylı qədim yaşayış məskənləri olmuş mağaralar diqqət çəkir. Bu kənd Mirik, Kamallı, Çıraqlı və Əhmədli kəndləri ilə əhatələnmişdir.

Bozlunu Mirik kəndinin ərazisi ilə birləşdirən Mahmudun körpüsü də burada yerləşir. Kənd Ermənistan tərəfindən işğal edildikdən sonra bu kəndin fərdi yaşayış evlərinin 40%-ə qədərini və Bozlu yağ-süd zavodunu tamamilə söküblər. 2003-cü ildə işğalşılar Ermənistanın Gorus rayonundan bir neçə xaç daşı gətirərək Bozlu kəndinin şimalında qəbristanlıq ərazisində basdırıblar.

Bozlu kəndindəki məşhur yer adları aşağıdakılardan ibarətdir: Varazgun, Şirin armud, Qazma adasi Qanli tala, Qaraquş daşı, Şirlan dərə, Şirlan dərə şəlaləsi, Bənavlar, Dəlik daş (hündürlük), Xirman burnu (hündürlük), Xaçın düzü, Xaçın daşı, Oruc Çuxuru, Haqverdi kahası (böyük mağara), Qraxtin qayası, Cahan talasi, Shukur talasi, Çomçə bulaq, Qaribulaq talasi, Böyük dərə, Şor dərə, Mis dərəsi, Top daş, Binənin qabagi(otlaq sahəsi), Köhnə Bozlu adlanan ərazi, Kor Bulaq, Yastana talasi, Dashkəsən dərəsi, Sulu qovu, Mahmudun körpüsü, Dəhnənin alti, Soltanin bagi(Keçmiş), Molla həsənin bagi adlanan məşhur gilas bagi(Keçmiş), Hüseyn Bulagi, Məşədi Məhəmmədin Dəyirmani(Keçmiş), Molla Həsənin talasi(Keçmiş), Şamlar(çayqiragi), Tirtökülən dərə, Məşədi Təhməzqulu bəyin əkin-biçin sahələri, Almalar gölü, Sovxozun alma baglari, Nəcəfin Dəyirmani, Yolqiragi Talalar, Bozlu Kövşəni (geniş əkin sahəsi və yaylagi) və s.

Bozlu kəndi Kərkük türkmənlərindən olan Boz ulus tayfasının adı ilə bağlıdır. Zaman keçdikcə Kərkükdə yaşayan kürdlərlə də qohumlaşma nəticəsində qarışmışlar. Boz sözü bildiyimiz kimi, təmiz türk mənşəli söz olmuş, sərt, dönməz, mərd və sairə kimi anlamlarda işlənmişdir. Ulus isə yurd, yer anıamındadır. Boz adı ilə bağlı istətər digər türk dövlətlərində , istərsə də Azərbaycanda bir sira adlar mövcuddur. Məsələn, Bozalqan, Bozgüney, Bozdağ, bozqir, bozqurd, Bozdağan və sairə. Hətta , Quzey Azərbaycanın Laçın rayonu ərazisində olduğu kimi,Güney Azərbaycanda / Urmiyada / və Türkiyədə / Trabzon ilinin Beşikdüzü ilçesi / Bozlu adında ərazi də müvcuddur. Boz uluslar böyük bir tayfa olmus, zaman keçdikcə tayfanın özü də müxtəlif qollara bölünərək Güney, Quzey və Qərbi Azərbaycan ərazisinə, Türkiyəyə və eləcə də Suriyanın hazırkı Türkmənlər yaşadığı ərazilərinə köç etmişdir. Kənd Boyuk dərə adlanan yerin yaxınlığında iki təpə arasında yerləsən kicik ovaliq və həmin təpələrin ətəklərində yerləşmişdir. Ovalığı iki hissəyə bölən yola müvafiq olaraq yolun sağ və sol tərəflərində daha yaxın qohumluq əlaqələri olan sülalə,tirələr yerləşmişdirki bunlar Qraflılar və Şərəflilər adlandırılmışlar hər iki tayfanın əsəz özəyı kərkük türkmənlərindən ibarət olmuş, zanan keçdikcə Kərkükdə yaşayan kürdlərlə də qohumlaşma nəticəsində qarışmışlar. Öz növbəsində bu tirələrin tərkibində bir necə nəsil şəcərələri olmuşdur. Qraflılar (Əşrəfilər, Nəsiblər, Əlilərlilər, Əlvəndlilər,Şahverdilər, Şahbazlar). Şərəflilər (Möhsünlər,Təhməzlilər)

Kəndin yerləşdiyi Köhnə kənd adlanan yer zaman zaman boyük dərənin sel suları altında qalması,təbii su mənbələrindən kənarda olması,icməli su təminatının cətin olması və təsəruffat,bostancılıq,bağcılıq ücün yararsız olması əsas gətirilərək o vaxtkı Sovet hakimiyyət numayəndəliyinə kəndin yeni əraziyə,yaxınlıqda yerləşən Minkənd cay sahillərinə köcürülməsi barədə dəfələrlə müraciət edilmişdir.Həmin ərazilər kolxoz bağları adlanan meyvə bağları olduğundan bu muraciət müsbət qarşılanmamışdır. Lakin 1957-ci ildə kəndə 7 hektarlıq bir ərazi ayrılmışdır amma bu ərazilər də Köhnə kəndin yerləşdiyi yerdən hec nə ilə fərqlənmədiyində kənd sakinləri bu ərazidən imtina etmisdir. Elə həmin ildə kəndin ağsaqqallarının məsləhəti ilə kəndin hörmətli kishileri Balədə, Ixtiyar,Fərhad ve molla Hesenin nevesi genc savadli Cennet gecə ikən kənd sakinlərinin də köməyi ilə kolxoz bağları adlanan erazide kicik evlərin bünövrəsin qoyaraq yenı kəndin əsasını qoymuş oldu. Kənd sakinlərinin birgə səyləri və birlikləri nəticəsində kolxoz bağı ləğv edilərək yeni Bozlu kəndinin ərazisi kimi təsdiqlənmişdir. Bu ərazi coğrafi yerinə görə Minkənd cayın sol kənarı boyunca yaşıl vadidə yerləşir. Kəndin su təminatı yaxşılaşdığından kənd günü gündən inkişaf etməyə daha da gözəlləşməyə başlayır. Sonradan kənd ərazisində tikilən Yağ Pendir zavodu bu kəndin daimi icməli su probleminidə həll etmiş oldu. Kəndə Qırxbulaq adlanan bulaqdan su cəkildi.

Köhnə kəndin əsas problemlərindən biri kənddə məktəbin olmaması idi ki, bu yeni kənddə prioritet idi. Belə ki, kənd usaqları ibtdai sinifdən başlayaraq qonşuluqda, kənddən 4–5 km uzaqliqda yerləşən digər Minkənd və Qarıqışlaq kəndlərində təhsil almaq məcburiyyətində idi.

Sovet hakimiyyətinin sonrakı dönəmində kənddə ibtidai sinif,sonra natamam orta məkəb və daha sonralar isə tam orta məktəb tikilərək kənd sakinlərinin istifadəsinə verilmişdir.

Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra kəddə yeni məktəb,usaq bağcası və xəstəxana tikilərək əhalinin istifadəsinə verilmişdir.

Xain qonşularımızın Azərbaycan Respublikasına məlum təcavüzü zamanı Bozlu kəndinin əhalisi də respublikamızın ərazi bütövlüyünün qorunması proseslərində yaxından iştirak etmişdir, ümumilikdə kənd respublikamızın ərazi bütövlüyü uğrunda gedən doyüşlərdə iki şəhid vermiş onlarla müharibə iştirakcısı və əlilləri olmuşdur.

Nəsibov Kamil Balədə oğlu 1946-cı il 8 oktyabrda Laçın rayon Bozlu kəndində anadan olmuşdur, kənd cavanlarından ibarət könüllü özünü müdafiə dəstəsi yaradaraq Lacın batolyonu tərkibində şərəfli döyuş yolu kecmiş və erməni-rus birləşmələrinə qarşı döyuşlərdə öz dəstəsi ilə daim öndə getmişdir. Lacın rayonunun işğalından sonra Kamil Nəsibov öz dəstəsi ilə Suarası adlanan kəndi erməni işğalcilarından azad edərək strateji əhəmiyyəti olan Lacın Şuşa yolunu nəzarət götürmüş lakin 1992 ci il 28-29 iyulda həmin döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur.Ağcəbədi rayonunda Ejəli qəbirstanlıqında torpaga tapşırılıb.Ölümündən sonra Azərbaycan Respublikasının Milli Qəhrəmanı fəxri adı ilə təltif olunmuşdur. Ailəli idi 4 övladı var.

Museyibov Museyib Yusif oğlu 1974 cü il 1 fevralda Lacın rayon Bozlu kəndində anadan olmuşdur.1992 ci ildə ordu sıralarına cağrılmışdır.1993 cü ildə Cəbrayıl rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə ağır yaralanmış həkimlərin səylərinə baxmayaraq həyatını itirmişdir.Ailəli idi.Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.

Hazırda bu kəndin əhalisi 277 ailədən və 992 sakindən ibarətdir.Respublikanin 30 yaxın inzibati ərazisində,20-yə yaxın rayonda məskunlaşmış məcburi köckün həyatı yaşayır.Əsas məskunlaşma Bakı-Sumqayıt ərazisində Masazir,Saray və Ceyranbatan qəsəbələrin yerleshmishler.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Bozlu kəndinin etnik tərkibi əsasəsən türklərdən və kürdlərdən /qarşılıqlıq qohumlaşma nəticəsində / ibarətdir. Əhalinin əsas məşğuliyyəti bostançılıq, bağçılıq, heyvandarlıq sahələri idi. Əhalinin yaşayış evləri qara damlardan və sonralar müasirləşən balkonlu kənd evlərdən ibarət idi.

İqtisadiyyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi, aricilig,bostancilig, bagcilig.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]


Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]