Məzmuna keç

Bruno Pontekorvo

Vikipediya, azad ensiklopediya
Bruno Pontekorvo
it. Bruno Pontecorvo
Doğum tarixi 22 avqust 1913(1913-08-22)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 24 sentyabr 1993(1993-09-24)[4][2][…] (80 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi Parkinson xəstəliyi
Dəfn yeri
  • Roma protestant qəbiristanlığı[d]
Elm sahələri nüvə fizikası, hissəciklər fizikası, fizika[5], Tədqiqat və inkişaf[5]
Elmi adları
  • Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü[d],
  • SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki[d]
İş yerləri
Təhsili
Elmi rəhbərləri Enriko Fermi, Frederik Jolio-Küri
Üzvlüyü
Mükafatları "Lenin" ordeni "Oktyabr inqilabı" ordeni "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı
"Lenin" mükafatı "Stalin" mükafatı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bruno Pontekorvo (it. Bruno Maksimovič Pontekorvo, rus. Бру́но Макси́мович Понтеко́рво; 22 avqust 1913[1][2][…], Piza, Toskana[3]24 sentyabr 1993[4][2][…], Dubna, Moskva vilayəti) — italyan-rus nüvə fiziki, Enriko Ferminin ilk assistentlərindən biri və yüksək enerji fizikası, xüsusilə neytrinolar sahəsində çoxsaylı tədqiqatların müəllifidir. İnamlı bir kommunist olan Pontekorvo, 1950-ci ildə Sovet İttifaqına qaçmış və burada myuonun parçalanması və neytrinolar üzərindəki araşdırmalarını davam etdirmişdir. 1995-ci ildə onun xatirəsinə nüfuzlu "Pontekorvo Mükafatı" təsis edilmişdir.

Varlı bir italyan-yəhudi ailəsinin səkkiz övladından dördüncüsü olan Pontekorvo, Sapientsa Universitetində Ferminin rəhbərliyi altında fizika təhsili almış və onun "Via Panisperna uşaqları" qrupunun ən gənc üzvü olmuşdur. O, 1934-cü ildə Ferminin yavaş neytronların xüsusiyyətlərini göstərən və nüvə parçalanmasının kəşfinə yol açan məşhur təcrübəsində iştirak etmişdir. 1936-cı ildə Parisə köçən Pontekorvo, burada İrenFrederik Jolio-Küri cütlüyünün rəhbərliyi altında tədqiqatlar aparmışdır. Əmisi oğlu Emilio Sereninin təsiri ilə o, liderləri Parisdə qaçqın kimi yaşayan İtaliya Kommunist Partiyasına üzv olmuşdur; bacıları Culiana və Laura, habelə qardaşı Cillo da eyni yolu seçmişdilər. İtaliya faşist rejiminin 1938-ci ildə yəhudilərə qarşı qəbul etdiyi "irqi qanunlar" onun ailə üzvlərinin İtaliyanı tərk edərək Britaniya, Fransa və ABŞ-yə mühacirət etməsinə səbəb olmuşdur.

  1. 1 2 Bruno Pontecorvo // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 3 4 Turchetti S. Bruno PONTECORVO // Dizionario Biografico degli Italiani (it.). 2015. Vol. 84.
  3. 1 2 Понтекорво Бруно Максимович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  4. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  5. 1 2 Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
  6. (unspecified title). doi:10.5281/ZENODO.18315206

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]