Buçaş müqaviləsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Buçaş müqaviləsi
Müqavilənin tipi Sülh müqaviləsi
İmzalanması
- yeri
1672-cü ilin 18 oktyabr
Tərəflər Flag of Poland.svg Polşa
Osmanlı
Ottoman flag alternative 2.svg

Buçaş müqaviləsi18 oktyabr 1672-ci il tarixində Osmanlı İmperiyası ilə Polşa-Litva Birliyi (Reç Pospolita- Polşa Krallığı Taxt-tacı və Böyük Litva Knyazlığı arasında 1569-cu ilin iyul ayında imzalanmış Lyublinuniyasına əsasən yaradılmış federativ dövlət) arasında bağlanmış sülh müqaviləsidir. Bu saziş Osmanlı İmperiyası ərazi qazandığı son müqavilədir. Bundan başqa, Osmanlı Dövləti, Bucaş müqaviləsi ilə qərbdə ən geniş sərhədlərinə çatmışdır.

Hotin Sazişindən sonra (1621), Polşa-Litva Birliyi və Osmanlı İmperiyası arasında 50 il davam edən bir sülh prosesi baş vermişdi. Osmanlı himayəsində Ukrayna kazaklarına hücum edən polşalılar, sülhü pozublar. Sultan IV Mehmet və Körpülü Fazil Əhməd Paşa Ukrayna kazaklarının yardım istəməsi ilə Polşa yürüşünə çıxdılar. Kamaniçe yürüşü olaraq da adlandırılan səfərdə Osmanlı ordusunun ard-arda qazandığı uğurlardan sonra, Krım xanının da vasitəsilə Polşa sülh istədi.

İmzalanan Buçaş (Buczacs) müqaviləsinə (18 oktyabr 1672) görə, Podolya Osmanlılara keçdi, Ukrayna da Osmanlı himayəsində Kazaxlara buraxılırdı. Lehistan Krım xanına vergi ödəməyə davam etdiyi kimi pişkeş adı altında hər il Osmanlı İmparatorluğuna 22.000 də qızıl vergi ödəməyə məcbur edilirdi. Sazişin digər maddalarina görə, Lehistandakı Lipka tatarlarından Türk ordusuna qoşulanların mallarına və ailələrinə zərər verilməyəcəkdi. Saziş Krım tatarlarının və Ukrayna kazaklarının Polşaya etdikləri hücumları da qadağan edirdi.

Polşa məclisinin, bu müqavilədəki vergi (pişkeş) maddəsini qəbul etməməsi ilə 4 il davam edəcək olan 1672-1676-cı illər Osmanlı-Polşa müharibəsi başladı. 27 oktyabr 1676-cı ildə bu günkü Zoravno (Ukrayna) şəhərində imzalanan İzvança müqaviləsi ilə 22.000 qızıldan imtina edilmək şərtilə, daha əvvəl Körpülü Fazil Əhməd Paşa tərəfindən imzalanan Buçaş müqaviləsinin müddəaları eynilə qəbul edilib.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Bucaş Antlaşması Maddeleri ve Önemi
  2. Bucaş Antlaşması-Antlaşma