Buçeqi dağları

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Buçeqi dağları
rum. Munții Bucegi, mac. Bucsecs-hegység
Muntii Bucegi vazuti de pe Postavaru.jpg
45°26′44″ şm. e. 25°27′22″ ş. u.
Ölkə Rumıniya Rumıniya
ƏyalətlərDımbovitsa, Prahova, Braşov
Əmələgəlmə dövrüNeogen (Alp)
Hündür zirvəsiOmul dağı
Nisbi hündürlüyü2,505 m
Buçeqi dağları (Rumıniya)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Buçeqi dağları Vikianbarda

Buçeqi dağları (Rumın: Munții Bucegi [[Beynəlxalq fonetik əlifba|[ˈmunt͡sij buˈt͡ʃed͡ʒʲ]]]; mac. Bucsecs-hegység) — Mərkəzi Rumıniyada, Braşov şəhərinin cənubunda yerləşən dağ silsiləsi. Buçeqi dağları Karpat dağlarının qolu olan Cənubi Karpat dağlarının bir hissəsidir.

Şərqə doğru getdikcə dağların yamacları dikləşir və burada məşhur Prahova dərəsi yerləşir (Buşteni və Sinaya şəhərləri). Buçeqi platformasında külək müxtəlif və görməli daş quruluşlarının yaranmasına səbəb olmuşdur: Sfinks və Babelə kimi.

Belə bir inanc mövcuddur ki, Buçeqi müqəddəs Dakiya dağı olan Koqaynondur, hansı ki, bu dağın mağarasında tanrı Zalmoksis yaşayır.[1]

[redaktə | əsas redaktə]

"Buçeqi" adının mənşəyi mübahisələr doğurur. "Buçeaq" və ya "Buqeaç" adın ilkin forması hesab olunur. Bu söz dağ adamlarının dilində ardıc ağaclarını və meşə mamırlarını ifadə etmək üçün istifadə olunur. "Buçeqi" sözünün arxaik forması "Buçeçi"dir. Bu söz hələ də dağlarda yaşayan yaşlılar tərəfindən istifadə olunur və "huçeaq", "buçeaq" və "buqeaç" sözlərindən əmələ gəldiyi güman olunur.[2]

Linqvist Sekstil Puşçariu iddia edir ki, dağlardan biri olan Buçşoinin adı "Buç", "Buçur" sözlərindən yaranmışdır. Dağların adı da bu sözdən törəmişdir. "Buçur" əslində Dakiya adıdır.[2] Yorqu Yordanın əsəri "Toponimia romînească"-ya görə dağların adı slavyan "buk" (azərb. fıstıq‎) sözündən əmələ gəlmişdir.[3]

Dağ silsilələri[redaktə | əsas redaktə]

Buçeqi dağları üç silsilədə qruplaşdırılır:

  • Buçeqi dağları (Omul dağı - 2505 metr)
  • Leaota dağları (Leaota dağı - 2133 metr)
  • Piatra Kraiului dağları (Bakiului dağı - 2238 metr)

Piatra və Leaota dağlarını Bran keçidi ayırır. Bu keçid Valaxiya ilə Transilvaniya arasında sərhəd kimi müəyyənləşdirilmişdi. Burada Bran qalası yerləşir.

Turizm[redaktə | əsas redaktə]

Buçeqi dağlarının zirvələri.

Buçeqi dağları Prahova dərəsi ilə sərhəddə yerləşir. Prahova dərəsində dağ-xizək istirahət mərkəzləri yerləşir və onların sayına görə Rumıniyada birincidir. Bundan başqa, 1935-ci ildə Buçeqi dağları qorunan təbiət ərazisi elan olunmuş, daha sonra milli park statusu almışdır.[4]

Xizək idmanı[redaktə | əsas redaktə]

Buçeqi dağlarında yerləşən ən məşhur dağ-xizək istirahət mərkəzləri Sinaya və Buştenidir. "Karpatın incisi"[5] ləqəbi ilə tanınan Sinaya qış idman növləri ilə məşğul olmağı təklif edir. Burada teleferik və qaldırıcı mexanizm fəaliyyət göstərir. Əsas görməli yerlər Peleş qalası, Pelişor qalası, Kral stansiyası, Sinaya monastırı, kazino, Corce Enesku muzeyi hesab olunur.

800-900 metr hündürlükdə yerləşən Buştenidə şalelər, otellər, turist dayanacaqları yerləşir. Silve oteli ilə Babelə şalesini teleferik əlaqələndirir. Buşteni maraqlı qaya quruluşlarına ev sahibliyi edir: Sfinks və Babele. Buşteni Buçeqi massivi üzərində yerləşən trekkinqin başlanğıc nöqtəsidir. Qış aylarında burada xizəksürmə məşğul ola və kirşəyə minə bilərlər. Xizək yamacları çətinliyinə görə müxtəlifdir. Buştenidə Santakuzino qalası və Çezar Petresku muzeyi, eləcə də, forel ferması yerləşir.

Ruçar-Bran dəhlizi[redaktə | əsas redaktə]

Ruçar-Bran dəhlizi burada yerləşən keçiddir. Keçidin bir tərəfində Buçeqi dağları, bir tərəfində Piatra Kraiului dağları və Yezer-Papuşa dağları yerləşir.

Buçeqi Təbiət Parkı[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Buçeqi Təbiət Parkı

Haqqında verilən məlumatları XV əsrə qədər uzanan Buçeqi dağlarının 1936-cı ilə tayı-bərabəri olmayan təbiətinə, eləcə də, zəngin flora və faunasına görə qorunan təbiət ərazisi elan edilməsi təklif edilmişdi. Lakin bu təklif ancaq 1990-cı ildə nazirin 7/1990 nömrəli əmri ilə həyata keçirilmişdir. Buçeqi Təbiət Parkının sahəsi 32,663 hektar olub 3 judesi əhatə edir: Dımbovitsa, Prahova, Braşov. Təbiət parkının ərazisinin 60 %-dən çoxu meşələrdən ibarətdir.[6]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. http://www.montania.ro
  2. 2,0 2,1 Mihai, Dana "„Buceagul“, misterioasa denumire care a dat numele munţilor Bucegi. Vârful Omu, sanctuar dacic" (Romanian). Adevărul (4 June 2013).
  3. Iordan, Iorgu (1963). Toponimia romînească. Bucharest: Editura Academiei Republicii Populare Romîne. OCLC 460710897.
  4. "Muntii Bucegi" (Romanian). CeSaVezi.ro.
  5. "Sinaia si Busteni" (Romanian). RomanianMonasteries.org.
  6. "Parcul Natural Bucegi" (Romanian). Ziar de Busteni.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Buçeqi dağları ilə əlaqəli mediafayllar var.