Budapeşt memorandumu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Budapeşt memorandumu
Belarus Respublikasının/Qazaxıstan Respublikasının/Ukrayna Respublikasının Nüvə Silahlarının Qarşısının Alınması Müqaviləsində İştirakının Təhlükəsizlik Zəmanətləri üzrə Razılaşma Memorandumu
Presidents after signing the Trilateral Statement, Moscow, 1994.png
İmzalanma tarixi 5 dekabr 1994
İmzalanma yeri
İmzalayanlar  Belarus
 Qazaxıstan
 Ukrayna
 Rusiya
 ABŞ
 Böyük Britaniya
Tərəflər Leonid Kuçma, Boris Yeltsin, Con MeycorBill Klinton
Dili ingiliscə, rusca, ukraynaca

Budapeşt Memorandumu 5 dekabr 1994-cü ildə Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə keçirilən ATƏT-in konfransında Belarus, QazaxıstanUkraynanın Nüvə Silahının Yayılmaması Müqaviləsinə qoşulması ilə bağlı təhlükəsizlik təminatlarını təmin etmək üçün imzalayan tərəflər tərəfindən imzalanmış üç bərabər tərəfli siyasi müqavilədir. Memorandum əvvəlcə üç nüvə dövləti, Rusiya, ABŞBöyük Britaniya tərəfindən imzalanmışdı, digər nüvə gücləri sayılan ÇinFransa isə ayrı-ayrı sənədlərdə bir qədər zəif fərdi təminatlar vermişdirlər.

Memorandumda həmçinin Ukrayna, Belarus və Qazaxıstanın ərazi bütövlüyünə və ya siyasi müstəqilliyinə qarşı ola biləcək təhdidlərə və ya güc tətbiqinə qarşı da təhlükəsizlik təminatları öz əksini tapmışdır. Bu memorandum nəticəsində 1994-1996-cı illər arasında Belarus, Qazaxıstan və Ukrayna nüvə silahlarından imtina etmişdirlər.