Budaqlı danaqıran

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Budaqlı danaqıran - (lat. Colchicum soboliferum C.A. Mey.). Melantiasiyakimilər – (Melanthiaceae Batsch.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusuKritik təhlükə həddində olanlar” kateqoriyasına  aiddir -  CR A2ac+3c. Azərbaycanın nadir növüdür.

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot  bitkisidir. Soğanaqlı, yumru-yumurtavari, 1 sm-ə qədər yoğunluqda, nazik örtüklə örtülmüşdür. Yarpaqlar 3 ədəd, xətvari, neştərşəkilli, sivri, çox və ya az dərəcədə hamar, çılpaq, 3- enində, çiçəklərlə bir vaxtda görünür, bəzən onlardan uzun olur. Çiçəklər 1-2 çəhrayı, 17- uzunluğunda, 2- enində, əsası oxşəkillidir. Qutucuq xırda uzunsov-yumurtavari, uzunluğundadır [1][2][3].

Bioloji, еkoloji və fitosеnoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə və mеyvə əmələgətirmə dövrü yanvar-mart aylarına təsadüf edir. Soğanaq yumruları və toxum vasitəsilə  çoxalır. Yüksək dağ qurşağında subalp çəmənlərdə yayılmışdır. Kriptofitdir. Dekorativ bitkidir [1][2][4].

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazın qərb hissəsi [1][2][4].

Sayı və tеndеnsiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyası azdır və  itmə təhlükəsi altındadır [1][2][5].

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Antropogеn (əhali tərəfindən çiçəklərinin və soğanaqların yığılması)  və zoogen amillər [1][2][6].

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Xüsusi mühafizə tədbirləri görülməyib. 

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://redbook.az/
  3. İbadlı O.V., 2002
  4. 4,0 4,1 Флора Азербайджана, 1952
  5. İbadlı O.V., 1989
  6. Ибадлы О.В., 2005