Bulqogi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bulqogi
Bulgogi 2.jpg
Mənsubiyyəti
  • Koreya mətbəxi
Lazımi komponentlər Mal əti
Enerji qiyməti (100 q) 150 kkal
Oxşar yeməklər

  1. Neobiani
  2. Qalbi
  3. Yakiniku
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bulqogi— tam mənasıyla "atəş əti", bir barbekü üzərində və ya sobanın üst qatında marinə edilmiş mal əti və ya donuz ətindən incə dilimlərdən qızardılmış bir xörək (Koreya tərzi izgara və ya qovrulmuş yemək). Həmçinin evdə bişirilərkən tavada tez-tez qarışdırılır. Xörək üçün mal ətinin kəsilməsində qabırğa və can əti hissəsi tez-tez istifadə olunur. Xörək Koreya yarımadasının şimal hissəsində yaradılmış və Cənubi Koreyada çox məşhurdur.[1] Faktiki olaraq, bulqogi Cənubi Koreyada dəbli restoranlardan tava-hazır dəstləri satılan yerli supermarketlərə qədər hər yerdə yayılmışdır[2]

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Bulqogi adı bul ("atəş") və gogi ("ət")-dən ibarət Koreya sözü olan bul-gogi (불기) dan formalaşmışdır. Mürəkkəb söz xörəyin Pxenan vilayətinin (hal-hazırda Şimali Koreyada) incəliyi kimi, Pxenan dialektindən törəmişdir.[3] Koreya yarımadasının 1945-ci ildə Yaponiyanın işğalından azad edilməsindən sonra yemək Pxenyan qaçqınları tərəfindən Cənubi Koreyanın Seul və digər bölgələrində məşhur oldu.[4] Daha sonra ət kömür üzərində birbaşa kabab edilmiş kimi Koreya dili lüğətinin 1947 sayından verilmişdir.[5]

Koreya Milli İnstitutu tərəfindən dərc edilən Standart Koreya dili lüğətində bulqogi sözü nazik dilimlənmiş, marinada qoyulmuş və odun üzərində qızardılmış ət kimi verilmişdir.[6] Bu söz ingilis dilində Merriam-Webster DictionaryOxford Dictionary of English kimi ingilis dilində lüğətlərə də daxil edilmişdir.[7][8] Merriam-Webster, 1961-ci ildə sözün xüsusiyyətini Amerika ingilis dilinin leksikonunda vermişdir.[8]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bulqoginin Qoguryeo dövründə (E.ə. 37-ci il - eramızın 668-ci illəri) mal ətinin şiş üzərində qızardılmasıyla maekjeok (맥적) adlandırıldığı zaman yaranmasına inanılır.[9][10] Yemək Joseon Dinasti sülaləsi dövründə "nazik yayılmış" mənasını verən neobiani (너비아니)[11] adlandırılmış və ənənəvi olaraq zəngin və nəciblik üçün hazırlanmışdır.[12]

Hazırlanması və xidmət[redaktə | əsas redaktə]

Bulqogi, nazik dilimli can ətindən və ya mal ətinin digər kəsiklərindən hazırlanır.[13] Bişirilmədən öncə xörəyin ləzzətini artırmaq üçün ət soya sousu, şəkər, küncüt yağı, sarımsaq, qara bibər və skallion, zəncəfil, soğan və ya göbələk kimi digər komponentlər, xüsusilə ağ düymə göbələyi və ya matsuteyk qarışığı ilə marine edilir. Qarışıqsız, təmiz armud və soğan tez-tez yumşaldıcı kimi istifadə olunur. Bəzən bölgəyə və spesifik reseptə görə dəyişən yeməyə selofan əriştə əlavə olunur.[10][11]

Bulqogi ənənəvi olaraq manqalda bişirilir, lakin tava-yemək də məşhur olmuşdur. Sarımsağın, dilimlənmiş soğan və doğranmış yaşıl bibərin bütün qarışıqları tez-tez ətlə manqalda bişirilir və ya qızardılır.[11] Bu yemək bəzən kahı və ya digər yarpaqlı bitki ilə xidmət edilir, hansı ki, bişirilmiş ətin bir hissəsini bükmək üçün istifadə olunur, tez-tez ssamjang və ya boşqabın digər tərəfinə qoyulur və sonra birlikdə yeyilir.[14]

Mədəniyyətdə populyarlığı[redaktə | əsas redaktə]

Bulqogi Koreyada barbekü restoranlarında xidmət edilir və bir çox Cənubi Koreya fast-food restoranlarında bulqogi ətirli fast-food hamburgerləri satılmaqdadır. Hamburger bulqogi sousunda marinadlanır və kahı, pomidor, soğan və bəzən pendir ilə servis edilir. Bu ləzzətli teriyaki burgerinə bənzəyir.[15][16][17]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1.  Power, John; Ozawa, Miwako (5 June 2015). "Gorging on steak, cheese and two bottles of Cristal champagne in one sitting: Former chef reveals the extravagant tastes of Kim Jong-un that has led to North Korean dictator's massive weight gain"Daily Mail. Retrieved 23 March 2017 – via Mail Online.
  2.  Kim, Violet (2015-08-13). "Food map: Eat your way around South Korea"CNN. Retrieved 2017-02-27.
  3.  이, 기문 (Winter 2006). "'bulgogi' iyagi" ‘불고기’ 이야기 (PDF). The New Korean Language Life16 (4): 77–83.
  4. Gim, Girim (July 1949). "Saemarui imojeomo" 새말의 이모저모Hakpung (in Korean). 2 (5): 19–33.
  5. Korean Language Society (1947). Joseon mal keun sajeon 조선말큰사전 [Dictionary of the Korean Language] (in Korean). Seoul, Korea: Eulyoo Publishing. p. 1449. 불-고기【이】숯불에 얹어서 직접 구워 가면서 먹는 짐승의 고기.
  6. "bulgogi" 불고기. Standard Korean Language Dictionary (in Korean). National Institute of Korean Language. Retrieved 4 May 2017.
  7. "bulgogi"Oxford Dictionary of EnglishOxford University Press. Retrieved 8 January 2017.
  8. 1 2 "bulgogi" Merriam-Webster Dictionary. Encyclopædia Britannica. Retrieved 4 May 2017.
  9.  The origin of bulgogi Archived 2010-02-01 at the Wayback Machine., official site of the Ministry of Culture, Sports and Tourism, South Korea.
  10. 1 2  (in Korean) Bulgogi Archived June 10, 2011, at the Wayback Machine. at Encyclopedia of Korean Culture
  11. 1 2 3 (in Korean) Bulgogi at Doosan Encyclopedia
  12. (in Korean) "Archived copy". Archived from the original on 2011-10-11. Retrieved 2011-05-03.
  13.  Bulgogi, Korean Spirit and Culture Project
  14. (in Korean) Bulgogi Archived July 22, 2011, at the Wayback Machine., Hanwoo Board
  15. (in Korean) Bulgogi burger Archived June 7, 2011, at the Wayback Machine., Sports Seoul, 2009-06-21. Retrieved 2010-06-27.
  16.  (in Korean) Bulgogi burger, Asia Today, 2009-09-11. Retrieved 2010-06-27.
  17. (in Korean) Upgrade burgers Archived August 11, 2010, at the Wayback Machine., Hankook Ilbo, 2010-06-17.Retrieved 2010-06-27.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]