Buzlaq qaz soğanı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Buzlaq qaz soğanı - (lat.  Gagea glacialis C.Koch.). Zambaqkimilər  - (Liliaceae Juss.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Təhlükəli həddə yaxın olanlar” kateqoriyasına aiddir  -   NT. Nadir növdür.[1] [2]


Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir. Soğanaq xırda, yumurtavari-kürəşəkilli, qabığı açıq bozumtuldur. İkinci soğanaq çox kiçikdir. Gövdəsi 5-10 sm hündürlükdə, kökətrafı yarpaqları ensiz-xətvaridır. 1,5-2 sm   enində, çiçəkqrupundan uzun, çılpaq, yarımsilindrik formadadır, bəzən yarpaqları 2-dir. Çiçək qrupu az çiçəklidir, altdakı yarpaqları 2, bəzən 3-dür. Çiçəkyanlığının ləçəkləri 6- uzunluğunda, neştərvaridir, küttəhərdir, daxili tərəfi sarı, xarici yaşılımtıldır. Erkəkcikləri çiçəkyanlığından demək olar ki, 2 dəfə qısadır. Qutucuğu uzunsov-yumurtaşəkillidir.[1] [2][3][4]

Bioloji,ekoloji, fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Alp və Subalp  qurşaqlarındakı çəmənlərdə, əriyən dağların ətrafında. Çiçəkləməsi may, avqust aylarına təsadüf edir. Çoxalması soğanaq və toxumladır. Mezokserofitdir. Geofit bəzək bitkisidir.[1] [2][5]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Böyük Qafqazın  Quba və qərb hissələri, Kiçik Qafqazın mərkəzi, Naxçıvanın dağlıq hissəsi.

sahəsinin Qapıcıq və Gəmiqaya dağlarında.[1]  [2][6][5]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillərin mənfi təsiri azalma təhlükəsini yaradır.[1][2]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Əhali tərəfindən yığılması və zoogen amillər.[1][2]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülmür. Yasaqlıqların yaradılması vacibdir.[1][2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  (Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri) II nəşr, Bakı-2013
  2. 1 2 3 4 5 6 7 http://www.redbook.az/
  3. Исаев Я. М. , 1952
  4. Конспект флоры Кавказа,  2006
  5. 1 2 Talıbov T.H, İbrahimov Ə.Ş., 2008
  6. İbadlı O.V 2002