Cırdtan ağdiş

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Cırtdan ağdiş
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Məməlilər
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstə: Eulipotyphla
Fəsilə: Soricidae
Yarımfəsilə: Ağdişlilər
Cins: Çoxdişli ağdişlər
Elmi adı
Suncus etruscus
Savi, 1822 год)

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Cırtdan ağdiş (lat. Suncus etruscus) Yereşənlər fəsiləsinə lat. Soricidae aid olan ən kiçik məməli növüdür.

Təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Ən kiçik məməli heyvandır. Baş ilə birlikdə bədənin uzunluğu 32-48 mm, quyruğun uzunluğu 22-31 mm, arsa pəncəsinin uzunluğu 6,8-8,1 mm olur. Bədənin tük örtüyü üst hissədə açıq qonur və ya qəhvəyi boz, alt hissədə isə bozumtul və ya boz-ağımtıl rəngdə olur. Quyruğun uc hissəsi tüklərlə qurtarır [1].

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Avrasiyanın cənubunda, Cənubi və Şərqi Afrikada, Mərkəzi Asiyada və Zaqafqaziyada yayılmışdır. Geniş arealına baxmayaraq hər yerdə nadirdir. Azərbaycanda tək-tək fərdlər, əsasən Lənkəranda və Kür - Araz ovalığında (Şirvan, Mil, Muğan düzləri) rast gəlinir [2].

Yaşayış yerləri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Biotopları müxtəlifdir – qumluqlar, kolluqlar, bağlar, müxtəlif tikililər. Quru yerlərə üstünlük verirlər. Gəmiricilərin yuvalarında, daşların altında məskunlaşırlar. Kiçik onurğasızlarla qidalanırlar. 3 - 5 bala verirlər. Biologiyası öyrənilməyib.

Sayı: Hər yerdə nadirdir. Tələyə düşməsi 100 tələ/sutkaya 0.02 %-ı keçmir.

Məhdudlayıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Sığınacaqları örtülü yerlərdə yerləşir və bu heyvanlar yalnız nadir hallarda təsadüfən narahat edilə bilərlər. Bu növün nadir olması və zəif öyrənilməsi hər bir fərdin mühafizəsinə ehtiyac yaradır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan faunası. Məməlilər. X cild. Bakı. Elm nəşriyyatı, 1978
  2. Гошуналиев А. Г. Землеройки (Soricidae) Азербайджана //Автореф. дисс. к. б. н., Киев: 1990. - 22 с.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • 1. Верещагин Н. К. Млекопитающие Кавказа. История формирования фауны // АН СССР, Москва – Ленинград: 1959, сc. 466, 647;
  • 2. Гуреев А. А. Насекомоядные (Mammalia, Insectivora). Ежи, Кроты и Землеройки (Erinaceidae, Talpidae, Soricidae) //Фауна СССР: Млекопитающие. Ленинград: Наука, Т. IV, в. 2. 1979, с. 383 - 385.