Cənnət və Cəhənnəm çuxurları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Cənnət və Cəhənnəm çuxurları
türk. Cennet ve Cehennem Çökükleri
Çuxurların havadan görünüşü
Çuxurların havadan görünüşü
36°27′07″ şm. e. 34°06′18″ ş. u.
Ölkə Türkiyə Türkiyə
VilayətMersin
RayonNarlıkuyu
Dərinliyi128-75 m
Tipikarst
Aid suxurlarəhəng daşı
Cənnət və Cəhənnəm çuxurları (Türkiyə)
Gfi-set01-cave red.svg
Commons-logo.svg Cənnət və Cəhənnəm çuxurları Vikianbarda

Cənnət və Cəhənnəm çuxurları (türk. Cennet ve Cehennem Çökükleri və ya Cennet ve Cehennem Obruklar) — Mersin ilinin Narlıkuyu kəndi yaxınlığında karst prosesi nəticəsində meydana gələn mağaraların tavalarının çökməsi nəticəsəində formalaşan çuxurlar.[1]

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Mersinin Aralıq dənizi sahillərinə yaxın hissəsində, Narlıkuyu kəndinin 3 km-də, əhəng daşı süxurlarından təşkil olunmuş bir yayla da meydana gələn çüxurlar mənşə baxımdan karst mağaraları hesab olunur. Bir-birindən 80 metr məsafədə yerləşən çuxurların divarları çox dikdir. Vaxtilə tavan çökmüş və hal-hazırdada ərazidə çökmüş tavanın qalıqları qalmaqdadır. Hər iki çuxurun ağız hissəsi ellipsis formasındadır. Mağaralar tarixi, mifoloji və turizm baxımdan əhəmiyyətlidirlər.

Cənnət çuxuru[redaktə | əsas redaktə]

Ölçüləri 250 m və 110 m olan bu çuxurun dərinliyi 70 metrdir. Çüxurun cənub ucunda uzunluğu 200 m, maksimium dərinliyi 135 metr olan mağara girişi mövcuddur. Girişdə V əsrə aid olunan kiçik Məryəm Ana kilsəsi mövcuddur.[2] Buradan mağara daxilinə axan kiçik axar su ehtimal olunur ki, Aralıq dənizinə qədər gedib çatır. Çuxurun dərin hissəsi bitki örtüyü ilə zəngindir və çox rütubətlidir. Strabonun yazdığına görə burda ən yaxşı zəfəran yetişdirilərdi. Buraya enən 452 pilləkən mövcuddur.[3]

Cəhənnəm çuxuru[redaktə | əsas redaktə]

Eyni mənşəyə malik olan Cəhənnəm çuxurunun ölçüləri nisbətən kiçikdir. 50 və 75 metr ölçülərə malik olan bu çuxurun dərinliyi 128 metrdir. Divarlarının çox dik olması aşağıya enməyi mümkünsüz edir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Mağaralar ilk dəfə Strabon tərəfindən mifoloji və geoloji bir ərazi kimi anladırmış. Mağarada olan kilsənin 4 sətirlik daş kitabəsində yazılanlara görə kilsə Paulus adında dindar tərəfindən inşa olunub. Kilsənin içi İsanın və həvarilərin freskaları ilə bəzədilmişdi.

Zevsin məbədi[redaktə | əsas redaktə]

Mağaranın kənarında, cənubda Zevsin şərəfinə ucaldılmış məbədin qalıqları qalmaqdadır. E.ə. III əsrdə tikilmiş bu tikili dorik order üslubundadır.

Mifologiyada[redaktə | əsas redaktə]

Qədim yunan mifologiyasına görə nəhəng Tifona Zevs galib gələrək ilk öncə onu bu mağarada əsr saxlamış, sonra isə əbədi olaraq Etna dağı altına göndərəmişdi. Tifon GeyaTartarın oğlu idi və qurşaqdan yuxarı insan, aşağısı isə müxtəlif ilanlardan təşkil olunmuşdur.

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]