Cənnət və Cəhənnəm çuxurları
| Cənnət və Cəhənnəm çuxurları | |
|---|---|
| türk. Cennet ve Cehennem Çökükleri | |
 Çuxurların havadan görünüşü | |
 | |
| 36°27′07″ şm. e. 34°06′18″ ş. u.HGYO | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Tipi | karst |
| Ətraf süxurları | əhəng daşı |
| Giriş sayı | 2 |
| Yerləşməsi | |
| Ölkə |
 Türkiyə |
| Vilayət | |
| Rayon |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Cənnət və Cəhənnəm çuxurları (türk. Cennet ve Cehennem Çökükleri və ya Cennet ve Cehennem Obruklar) — Mersin ilinin Narlıkuyu kəndi yaxınlığında karst prosesi nəticəsində meydana gələn mağaraların tavalarının çökməsi nəticəsəində formalaşan çuxurlar.[1]
Ümumi məlumat
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mersinin Aralıq dənizi sahillərinə yaxın hissəsində, Narlıkuyu kəndinin 3 km-də, əhəng daşı süxurlarından təşkil olunmuş bir yayla da meydana gələn çüxurlar mənşə baxımdan karst mağaraları hesab olunur. Bir-birindən 80 metr məsafədə yerləşən çuxurların divarları çox dikdir. Vaxtilə tavan çökmüş və hal-hazırda da ərazidə çökmüş tavanın qalıqları qalmaqdadır. Hər iki çuxurun ağız hissəsi ellipsis formasındadır. Mağaralar tarixi, mifoloji və turizm baxımdan əhəmiyyətlidirlər.
Cənnət çuxuru
[redaktə | vikimətni redaktə et]Ölçüləri 250 m və 110 m olan bu çuxurun dərinliyi 70 metrdir. Çüxurun cənub ucunda uzunluğu 200 m, maksimium dərinliyi 135 metr olan mağara girişi mövcuddur. Girişdə V əsrə aid olunan kiçik Məryəm Ana kilsəsi mövcuddur.[2] Buradan mağara daxilinə axan kiçik axar su ehtimal olunur ki, Aralıq dənizinə qədər gedib çatır. Çuxurun dərin hissəsi bitki örtüyü ilə zəngindir və çox rütubətlidir. Strabonun yazdığına görə burda ən yaxşı zəfəran yetişdirilərdi. Buraya enən 452 pilləkən mövcuddur.[3]
Cəhənnəm çuxuru
[redaktə | vikimətni redaktə et]Eyni mənşəyə malik olan Cəhənnəm çuxurunun ölçüləri nisbətən kiçikdir. 50 və 75 metr ölçülərə malik olan bu çuxurun dərinliyi 128 metrdir. Divarlarının çox dik olması aşağıya enməyi mümkünsüz edir.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mağaralar ilk dəfə Strabon tərəfindən mifoloji və geoloji bir ərazi kimi anladırmış. Mağarada olan kilsənin 4 sətirlik daş kitabəsində yazılanlara görə kilsə Paulus adında dindar tərəfindən inşa olunub. Kilsənin içi İsanın və həvarilərin freskaları ilə bəzədilmişdi.
Zevsin məbədi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mağaranın kənarında, cənubda Zevsin şərəfinə ucaldılmış məbədin qalıqları qalmaqdadır. E.ə. III əsrdə tikilmiş bu tikili dorik order üslubundadır.
Mifologiyada
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qədim yunan mifologiyasına görə nəhəng Tifona Zevs galib gələrək ilk öncə onu bu mağarada əsr saxlamış, sonra isə əbədi olaraq Etna dağı altına göndərəmişdi. Tifon Geya və Tartarın oğlu idi və qurşaqdan yuxarı insan, aşağısı isə müxtəlif ilanlardan təşkil olunmuşdur.
Şəkillər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- perrow="3"
Cənnət çüxuru və ona düşən pilləkənlər
Mağara girişində yerləşən kilsə
Mağaranın daxili görünüşü
Zevs məbədinin qalıqları
"Cənnət və Cəhənnəmə" bilet
Çüxurlara istiqamət bildirici tablo
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Cennet Cehennem Mağarası". 4 yanvar 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 aprel 2015. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
- ↑ "Meryem Ana Kilisesi". 9 yanvar 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 aprel 2015. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)
- ↑ "Mersin Silifke Cennet ve Cehennem Mağaraları". 18 oktyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 aprel 2015. (#redundant_parameters); (#redundant_parameters)