Cənub kordilinası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Cənub kordilinası
CordylineAustralis.jpg
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı


Təbii yayılması:[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yeni Zelandiya endemidir. Türkiyə də, Şimali-Qərbi Suriya da, Cənubi Qafqaz da, Qərbi Avropa da, Cənubi Amerika da və bir çox başqa ölkələrdə qayalı açıq yamaclarda və quru düzənliklərdə bitir.

Botaniki təsviri:[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hündürlüyü 12 m-ə qədər olan, bünövrəsindən qalınlaşmış ağac və ya koldur. Gövdədə yarpaqlar dəstəyə yığılmışdır. Budaqları düz dayanandır. Kladodiləri əyri-uzunsov-lansetvari, parlaq, uzunluğu 5-6 sm, eni 1,5-2 sm olub, ucu bizdir. Budaqlarının təplərində uzunluğu 0,3-1 m-ə qədər olan yarpaq topaları vardır. Yarpağı oturaq, qılıncvari, yaşıl, uzunluğu 40-90 sm, eni 3-7 sm-dir, çoxsaylı paralel damarcıqlıdır .Çiçəkləri ikicinsli, diametri təxminən 1 sm-dir, ağ, qısa saplaqlı, ətirlidir. Ləçəkləri 6-9 ədəddir, uc salxımlarda, uzunluğu 50-100 sm olan iri süpürgəvari çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçək saplaqları çiçəklərdən bir az qısadır. Çiçəkyanlığı ətli, bitişik ləçəklidir, erkəkcik sapları 6 ədəd olub, borucuğa bitişmişdir. May-iyunda çiçəkləyir. Şarşəkilli qırmızı giləmeyvədir. 1-2 toxumludur, diametri 5-7 mm-ə çatır, oktyabrda yetişir. Uc qələmləri, gövdə hissələri və yan zoğlarla çoxalır.

Ekologiyası:[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici mühit amillərinə tələbkar deyildir. İşıqlı yerdə, yarımkölgədə bitir, düz düşən günəş şüalarını, torpağın qurumasını sevmir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | mənbəni redaktə et]

Abşeron , Astara , Lənkəran , Lerik , Qəbələ , İsmayıllı rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi:[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dekorativ ağac və ya koldur. Yarpaqlarından qidada, parça istehsalında istifadə olunur.

Məlumat mənbələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Sukkulenten-Lexikon: Einkeimblättrige Pflanzen (Monocotyledonen). / red. ilə U. Eggli Ştutqart: Eugen Ulmer Verlag, 2001.C. 1. səh. 289.
  2. Illustrated Handbook of Succulent Plants: Monocotyledons. / red. ilə U. Eggli, R. Nyffeler 2 2020. səh. 1295–1296. ISBN 978-3-662-56486-8 doi:10.1007/978-3-662-56486-8