Cənub kordinilası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Cənub kordinilası
CordylineAustralis.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Çılpaqtoxumlular
Sinif:Qozadaşıyanlar
Yarımsinif:İynəyarpaqlılar
Sıra:İynəyarpaqlılar
Fəsilə:Cephalotaxaceae
Cins:Cephalotaxus
Növ: Cənub kordinilası
Elmi adı
Cordyline australis Hook
Mühafizə statusu
Status iucn2.3 LC.svgen:Least Concern
Az qayğı tələb edənlər
Least Concern (IUCN 2.3)
BTTSMB  ???
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???


Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Yeni Zelandiya endemidir. Türkiyə də, Şimali-Qərbi Suriya da, Cənubi Qafqaz da, Qərbi Avropa da, Cənubi Amerika da və bir çox başqa ölkələrdə qayalı açıq yamaclarda və quru düzənliklərdə bitir.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 12 m-ə qədər olan, bünövrəsindən qalınlaşmış ağac və ya koldur. Gövdədə yarpaqlar dəstəyə yığılmışdır. Budaqları düz dayanandır. Kladodiləri əyri-uzunsov-lansetvari, parlaq, uzunluğu 5-6 sm, eni 1,5-2 sm olub, ucu bizdir. Budaqlarının təplərində uzunluğu 0,3-1 m-ə qədər olan yarpaq topaları vardır. Yarpağı oturaq, qılıncvari, yaşıl, uzunluğu 40-90 sm, eni 3-7 sm-dir, çoxsaylı paralel damarcıqlıdır .Çiçəkləri ikicinsli, diametri təxminən 1 sm-dir, ağ, qısa saplaqlı, ətirlidir. Ləçəkləri 6-9 ədəddir, uc salxımlarda, uzunluğu 50-100 sm olan iri süpürgəvari çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçək saplaqları çiçəklərdən bir az qısadır. Çiçəkyanlığı ətli, bitişik ləçəklidir, erkəkcik sapları 6 ədəd olub, borucuğa bitişmişdir. May-iyunda çiçəkləyir. Şarşəkilli qırmızı giləmeyvədir. 1-2 toxumludur, diametri 5-7 mm-ə çatır, oktyabrda yetişir. Uc qələmləri, gövdə hissələri və yan zoğlarla çoxalır.

Ekologiyası:[redaktə | əsas redaktə]

Xarici mühit amillərinə tələbkar deyildir. İşıqlı yerdə, yarımkölgədə bitir, düz düşən günəş şüalarını, torpağın qurumasını sevmir.

Azərbaycanda yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Abşeron , Astara , Lənkəran , Lerik , Qəbələ , İsmayıllı rayonlarında mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Dekorativ ağac və ya koldur. Yarpaqlarından qidada, parça istehsalında istifadə olunur.

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. “Azərbaycan dendraflorasi” II cild, Baki, “Seda”, 2015, 392 səh.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]