Cənubi Şetland adaları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Cənubi Şetlend adaları
ing. South Shetland Islands
South Shetland Islands Map.png
62°00′00″S 58°00′00″W / 62.00000°S 58.00000°W / -62.00000; -58.00000Koordinatlar: 62°00′00″S 58°00′00″W / 62.00000°S 58.00000°W / -62.00000; -58.00000
AkvatoriyaAtlantik okean
Ölkə Proposed flag of Antarctica (Graham Bartram).svg Antarktida
Adaların sayı24
Sahəsi3.687 km²
Hündür nöqtəsi2.300 m
Əhali (2015 )0 nəf.
Cənubi Şetland adaları (Antarktida)
Cənubi Şetland adaları
Cənubi Şetlend adaları — yerləşdiyi ərazi Cənubi Şetland adaları
Cənubi Şetlend adaları
-
Commons-logo.svg Cənubi Şetlend adaları Commonsda

Cənubi Şetlend adaları (ing. South Shetland Islands) — Atlantik okeanda Antarktik yarımadasıının şimalında yerləşir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Vilyams burnu, 19 fevral 1819 il

Arxipelaq cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru uzanır. Antarktik yarımadasından Bransfild boğazı ilə ayrılır. Cənubi Amerikadan Dreyk boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqda çoxlu sayda xırda adalar vardır. Ümumi sahəsi 3687 km² təşkil edir.

Adaları[redaktə | əsas redaktə]

Falkland-islands-dependencies-map-rus.jpg
Ada (az.) Ada (en.) Sahəsi,[1]
km²
Hündür nöqtəsi,
м
Koordinatları
1 Aitço Aitcho Islands 62°24′48.3″S 59°46′12.3″W / 62.413417°S 59.770083°W / -62.413417; -59.770083
2 Bricman Bridgeman Island 240 62°04′S 056°44′W / 62.067°S 56.733°W / -62.067; -56.733
3 Votçkiper The Watchkeeper 62°18′S 59°49′W / 62.300°S 59.817°W / -62.300; -59.817
4 Qibbs Gibbs Island 22 520 61°28′S 055°34′W / 61.467°S 55.567°W / -61.467; -55.567
5 Qrinviç Greenwich Island 174 625 62°31′S 59°47′W / 62.517°S 59.783°W / -62.517; -59.783
6 Desepşen Deception Island 137 576 62°58′37″S 60°39′00″W / 62.97694°S 60.65000°W / -62.97694; -60.65000
7 Desoleyşen Desolation Island 3,12 62°27′27.9″S 60°20′48.3″W / 62.457750°S 60.346750°W / -62.457750; -60.346750
8 İdi Eadie Island 61°28′S 55°57′W / 61.467°S 55.950°W / -61.467; -55.950
9 Kinq-Corc adası King George Island 1384 655 62°02′S 58°21′W / 62.033°S 58.350°W / -62.033; -58.350
10 Kornuells adası Cornwallis Island 61°04′S 54°28′W / 61.067°S 54.467°W / -61.067; -54.467
11 Livinqston Livingston Island 974 1700 62°36′S 60°30′W / 62.600°S 60.500°W / -62.600; -60.500
12 Lou Low Island 181 63°17′S 62°09′W / 63.283°S 62.150°W / -63.283; -62.150
13 Fil adası Elephant Island 558 853 61°08′S 55°07′W / 61.133°S 55.117°W / -61.133; -55.117
14 Nelson adası Nelson Island 192 62°18′S 59°03′W / 62.300°S 59.050°W / -62.300; -59.050
15 Pinqvin Penguin Island 180 62°06′S 57°56′W / 62.10°S 57.93°W / -62.10; -57.93
16 Aypara adası Half Moon Island 0,51 101 62°35′30″S 59°55′15″W / 62.59167°S 59.92083°W / -62.59167; -59.92083
17 Robert adası Robert Island 186 62°24′S 59°30′W / 62.400°S 59.500°W / -62.400; -59.500
18 Роуэтт Rowett Island 61°17′S 55°13′W / 61.283°S 55.217°W / -61.283; -55.217
19 Ruqqed adası Rugged Island 10,4 256 62°38′S 61°15′W / 62.633°S 61.250°W / -62.633; -61.250
20 Şmit adası Smith Island 206 2105 63°00′S 62°30′W / 63.000°S 62.500°W / -63.000; -62.500
21 Snou Snow Island 154 62°47′S 61°23′W / 62.783°S 61.383°W / -62.783; -61.383
22 Teybl adası Table Island 1,12 150 62°20′34.8″S 59°48′29.7″W / 62.343000°S 59.808250°W / -62.343000; -59.808250
23 Suiti adası (Sil) Seal Islands 60°58′S 55°24′W / 60.967°S 55.400°W / -60.967; -55.400
24 Klarens adası Clarence Island 162 1924 61°12′S 054°05′W / 61.200°S 54.083°W / -61.200; -54.083

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Adalrın xəritəsi

Cənubi Şetland adaları 19 fevral 1819 ildə britaniyalı dənizçi Vilyam Smit (ing. William Smith) tərəfindən «Williams» gəmisində aşkarlanır. O, Montevideodan Valparaisoya gedərkən aşkarlayır. 16 oktyabr 1819 ildə Kinq-Corc adasına enir. Bununla da Antarktika ərazisinə ilk ayaq basan insan olur. Adalar ilk dəfə 1920-ci ilin yanvar-fevral ayları Eduard Bransfild tərəfindən araşdırılır və xəritəyə salınır[2]. Sonradan 1921-ci ilin yanvarında Faddey Bellinshauzenin rəhbərlik etdiyi I Rus Antarkrik ekspedisiyası tərəfindən araşdırılmışdır.

Arxipelaqa verilən ad Britaniyaya məxsus olan Şetland adalarının şərəfinə adlandırılmışdır. 1908-ci ildən Folklend adaları asılı ərazilərinə daxil edilir. 1962-ci ildən Böyük Britaniyanın Antarktika ərazilərinə daxil edilmişdir.

19401943 illərdə adalara ÇiliArgentina iddia qaldırır. Bu iddialar Antarktika haqqında konvensiyaya əsasən dondurulmuşdur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Camp-Academia.jpg

Arxipelaqda ondan çox qütb stansiyası fəaliyyət göstərir. Üstəlik Kinq-Corc adasında rusların Vellinshauzen stansiyası fəaliyyət göstərir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "South Shetland Islands - Wolfram|Alpha". Arxivləşdirilib: [1] saytından 2013-03-09 tarixində. http://www.webcitation.org/6Eziv7V7h. İstifadə tarixi: 2013-03-01.
  2. Peter Saundry. "Smith, William". Encyclopedia of Earth. http://www.eoearth.org/view/article/156055/. İstifadə tarixi: 2015-04-16.

Xəritələr[redaktə | əsas redaktə]