Cəsur Karl

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Cəsur Karl
fr. Charles the Bold
Charles the Bold 1460.jpg
Cəsur Karl
Burqundiya hersoqu
Sələfi Xeyirxah Filip
Xələfi Burqonlu Mariya
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Dijon, Burqundiya
Vəfat tarixi (43 yaşında)
Vəfat yeri Nansi
Vəfat səbəbi döyüşdə ölüm
Dəfn yeri
Atası Xeyirxah Filip
Anası Portuqaliyalı İzabella
Həyat yoldaşları Fransalı Katrin, Burbonlu İzabella, Yorklu Marqarit
Uşağı

İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Cəsur Karl (fr. Charles le Téméraire) [10.11.(digər məlumatlara görə, 11.11.) 1433, Dijon – 5.1.1477, Nansi] — Burqundiya hersoqu (1467-ci ildən), Valua sülaləsinin yan qolunun nümayəndəsi.[2]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xeyirxah Filipp və Portuqaliyalı İzabellanın (1397–1471) oğlu. Flandriyada tərbiyə almışdır. Gentdə baş vermiş üsyanın (1452–53) yatırılmasında iştirak etmişdir. Burqundiya hersoqluğunun geniş, lakin pərakəndə yerləşən torpaqlarını birəşdirib müstəqil krallıq yaratmağa çalışırdı. Fransa fyeflərinin Paris parlamentinin tabeliyindən çıxarılması məqsədilə məhkəmə sistemində islahat keçirmişdir. 1473-cü ildə (Tionvil ordonansı) Mehelendə özünün şimal mülkləri üçün vahid ali məhkəmə orqanı (parlament) və maliyyə idarəsini (hesablama palatası) yaratmışdır. Peşəkar ordunun (14711473-cü illərin ordonansları) təşkili onun adı ilə bağlıdır. Fransadakı mülklərinin müstəqilliyini əldə etmək məqsədi ilə öz süzereni kral XI Lüdoviklə siyasi rəqabət aparmış, onun mərkəzləşdirmə siyasətinə qarşı çıxmışdır.

İrsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1465-ci ildə Ümumi rifah liqasında iştirak etmişdir. İngiltərənin dəstəyinə ümid edərək IV Eduardın bacısı Marqarita (14461503) ilə evlənmişdir. Öz mülklərini genişləndirərək, 1474–77 illərdə İsveçrə və Lotaringiya ilə fasiləsiz müharibələr (Burqundiya müharibələri) aparmışdır.Nansinin mühasirəsi zamanı həlak olmuşdur. Onun Fransa mülkləri (Pikardiya, Burqundiya hersoqluğu, Franş-Konte, Artua və Bulonne) XI Lüdovik tərəfindən ilhaq edilmişdir. Qalan torpaqların varisi isə Cəsur Karlın qızı Burqundiyalı Mariya olmuşdur. Cəsur Karl sağlığında Böyük Aslan, Döyüşçü, Qorxulu və İgid ləqəbləri ilə məşhur idi; Cəsur ləqəbi isə ona 18-ci əsrin sonu – 19-cu əsrin əvvəllərində verilmişdi.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Kindred Britain
  2. 1 2 Cəsur Karl// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 333

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]