Cavan ulduzlar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Cavan ulduzlar dedikdə ulduz təkammülünün başlanğıc mərhələsində olan ulduzlar başa düşülür. Bu sinfə iki qrup obyektlər daxildir: protoulduzilkin baş ardıcıllıq ulduzları.

Astronomlar , çox qədim bir elliptik qalaktikanın ətrafında yerləşən bir sıra cavan ulduz topası aşkar etdilər - bu kəşf qədim qalaktikaların yalnız qədim ulduzlardan ibarət olması fikrini təkzib etdi. Araşdırma qrupu, Habbl Kosmos Teleskopu və ESO Çox Böyük Teleskop'u istifadə edərək, NGC 4365 qalaktikasının seria halında görünüşlərini aldılar, aparılan bu müşahidələr nəticəsində məlum oldu ki, bu qalaktikanın əksər ulduzlarının yaşı12 milyard və daha böyükdür, bu baxmayaraq bu qalaktikada bir-neçə milyard yaşa malik ulduzlarda var. Bu qalaktikanın belə bir gənc və yaşlı ulduz komleksinə malik olmasının səbəbi hələdə naməlumdur.[1]

UGC 1810 and UGC 1813 in Arp 273 (captured by the Hubble Space Telescope).jpg

NASA / ESA Habbl Kosmos Teleskopu və ESO Çox Böyük Teleskop'tan (VLT) əldə edilən məlumatları birləşdirən bir qrup avropalı və amerikalı astronomlar, böyük bir kəşf etdi. Köhnə bir eliptik qalaktikada çox sayda 'gənc' ulduz təsbit etdilər.

İlk dəfə, qalaktikada bu qədər köhnə olan bir neçə ulduz meydana gəlmə dövrünü müəyyənləşdirmək mümkün olmuşdur. Eliptik qalaktikaların hər zaman bir ulduz meydana gəlmə dövründən keçdiyi və daha sonra ulduz meydana gəlməsindən məhrum olduğu düşünülmüşdür. Bununla birlikdə, ən yaxşı və ən böyük teleskoplardan kosmosda və yerdə bir araya gətirilməsi, artıq gözlə görülemədən daha çox olduğunu açıqca göstərmişdir.[1]

Spektral enerji parlanmasına əsasən təsnifat[redaktə | əsas redaktə]

Ulduzun formalaşması kosmik maddənin protoulduz diskinin və ya örtüyünün altında cəmləşməsi nəticəsində baş verir. Diskdəki material protoulduzun səthindəkinə nisbətən soyuq olduğundan infraqırmızı emissiya yaradan işıq daha böyük dalğa uzunluqlarına yayılır. Diskdəkii maddə tükəndiyindən infraqırmızı artım azalır. Beləliklə cavan ulduzlar əsasən orta-infraqırmızı şüalanmasın spektral enerji paylanmasına əsasən Lada(1987) tərəfindən yaradılan bir sxem üzrə təsnif edilir. O, α-spektral indeksinə əsaslanan 3 sinif təklif etmişdir (I, II, III).[2]

Burada λ-dalğa uzunluğu, Fλ -axın sürətidir.

  1. https://www.universetoday.com/8416/young-stars-in-an-old-galaxy/
  2. Lada, Charles J. (1987). "Star Formation: From OB Associations to Protostars". In Peimbert, Manuel; Jugaku, Jun. Star Forming Regions: Proceedings of the 115th Symposium of the International Astronomical Union Held in Tokyo, Japan, November 11–15, 1985. Dordrecht: D. Reidel. pp. 1–17. Bibcode:1987IAUS..115....1L. ISBN 978-90-277-2388-8.