Məzmuna keç

Ceni Karac

Vikipediya, azad ensiklopediya
Ceni Karac
Doğum yeri
Təhsili
Fəaliyyəti LGBT haqları fəalı[d]
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ceni Karac (alb. Xheni Karaj; Tirana[1]) — Albaniyalı LGBT hüquqları fəalı, Aleanca LGBT təşkilatının həmtəsisçisi və hazırkı direktoru.

Ceni Karac və LGBTQ fəalı Kristi Pinderi Albaniyada LGBTQ hüquqları hərəkatını başladan ilk fəallar sırasında olublar.[2] Karay Tiranada amerikalı fəal Mindi Miçels və onun keçmiş partnyoru Melissa Şraybman (ABŞ-ın Tiranadakı səfirliyinin əməkdaşı) tərəfindən tanınan ilk lezbiyan qadın idi.[3] İki amerikalının evində keçirilən görüşlər "LGBT Aleanca" təşkilatının yaradılmasına xidmət edəcək bünövrənin qoyulmasına kömək etdi.[4]

2012-ci ilin mayında "TV Klan" kanalında yayımlanan "Opinion" adlı siyasi verilişin studiyasında olarkən, Karay "Legallıq Hərəkatı Partiyası"nın keçmiş sədr müavini Murad Başa ilə kəskin debat zamanı "gözlənilməz kaminq-aut" (öz cinsi kimliyini açıqlama) etdi.[5] Başa verilişdə fəal Kristi Pinderiyə müraciətlə belə demişdi: "Oğlum sənin kimi olsa, yaxşısı budur onu güllələyib həbsə girim". Karay bu anı "Panorama" qəzetinə verdiyi müsahibədə belə təsvir etmişdi: "Mənim reaksiyam gözlənilməz idi, kortəbii şəkildə baş verdi. Murad Başanın istifadə etdiyi dil tamamilə qəbuledilməz idi. Gey övladları olan ailələrin qətl barədə bəyanatlar eşitməsi faciəvidir".[6]

2012-ci ildən bəri Karay, may ayında Tiranada "Dëshmorët e Kombit" bulvarında keçirilən Prayd Paradın əsas təşkilatçılarından biridir. O, həmçinin Albaniya siyasi partiyalarını ilk dəfə LGBTQ məsələləri ilə bağlı mövqe tutmağa sövq edən "Siyasi Düşün" (Think Politically) layihəsinin həmsədri olub. Pinderi ilə birlikdə o, Albaniyadakı LGBT hərəkatının tarixindən bəhs edən "SkaNdal" sənədli filminin müəllifidir. Hər iki fəal eyni zamanda evsiz LGBTQ gəncləri üçün ilk STREHA sığınacağını yaradıblar.[7]

Karay Albaniyadan "Mülki Hüquq Müdafiəçiləri"nin (Civil Rights Defenders) layihəsi olan "Natalya Layihəsi"nə (Natalia Project) cəlb edilmiş ikinci LGBTQ fəalıdır. Bu layihə təhlükəsizlik sistemi kimi hazırlanıb; burada bütün insan hüquqları müdafiəçiləri taxdıqları və aktivləşdirə bildikləri xüsusi qolbaqla təmin olunurlar. Aktivləşdirmədən sonra layihə üzvlərinə zərər çəkmiş fəala kömək etmək üçün siqnal ötürülür.

Mükafatları və tanınması

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Karac 2021-ci ildə Tiranada keçirilən IDAHOT (Beynəlxalq Homofobiya, Transfobiya və Bifobiyaya Qarşı Mübarizə Günü) tədbirləri zamanı.

2022-ci ildə Karay Albaniyada siyasi islahatları müdafiə etməsi, insanların münasibətini dəyişməsi, eləcə də LGBTI+ şəxslər üçün mühafizə və icma təmin etməsi sahəsində siyasi və sosial dəyişikliklər uğrunda apardığı fəaliyyətə görə "İlin Mülki Hüquq Müdafiəçisi" (Civil Rights Defender of the Year 2022) mükafatına layiq görülüb.[8]

Şəxsi həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Karay Tiranada qədim kökləri olan bir ailədə doğulub boya-başa çatıb. O, Tirana Universitetinin Sosial Elmlər Fakültəsində psixologiya ixtisası üzrə təhsil alıb.

  1. 1 2 https://shqiptarja.com/lajm/mos-u-ndal-xheni-karaj.
  2. "Albania's LGBTQ activists are transforming their community". NBC News (ingilis). 2017-02. 2019-04-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-02-20.
  3. "Madame Mapo - [PDF Document]". vdocuments.site (alban). 2 aprel 2019 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  4. "Xheni Karaj rrëfen historinë e saj për herë të parë: Si e zbulova që jam lezbike". www.panorama.com.al (alban). 1 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  5. "Albania gay activists cycle to call for rights". Reuters (ingilis). 14 may 2012. 1 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  6. Nation[m, DAN LITTAUER [e]Special to LGBTQ. "Albania gay rights groups open first LGBTI shelter in Balkan region". LGBTQ Nation. 11 dekabr 2014. 17 iyul 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  7. "Second Albanian LGBT Activist Included in the Natalia Project". Civil Rights Defenders (ingilis). 22 oktyabr 2013. 1 mart 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2019.
  8. "Civil Rights Defender of the Year 2022 - Xheni Karaj and Frank Mugisha". 21 aprel 2022. 28 aprel 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 aprel 2026.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]