Ceyms Çedvik

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox physics.png
Ceyms Çedvik
ing. James Chadwick
Ceyms Çedvik
Ceyms Çedvik
Doğum tarixi
20 oktyabr 1891(1891-10-20)
Doğum yeri Mançester, İngiltərə
Vəfat tarixi 24 iyul 1974 (82 yaşında)
Vəfat yeri Kembric, Böyük Britaniya
Vətəndaşlıq Flag of England.svg İngiltərə
Milliyyəti ingilis
Elm sahəsi fizika
İş yeri Mançester Universiteti
Elmi dərəcəsi MSc (1912) və Fəlsəfə dоktоru (iyun 1921)
Alma materMançester Universiteti Kembric Universiteti
Elmi rəhbəriErnest Rezerford
Tanınmış yetirmələriErnest Pollard, Moris Qoldhaber
TanınırNeytronun aşkarlanması, MAUD Komitəsi Hesabatı, Manhattan Layihəsi
MükafatlarıKral Cəmiyyətinin üzvü
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Ceyms Çedvik (20.10.1891, Mançester – 24.7.1974) — ingilis fiziki, London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1927). Nobel mükafatı laureatı (1935). Ernest Rezerfordun şagirdi.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

MançesterKembric universitetlərini bitirmişdir. Kembric Universitetində dərs demiş və Kavendiş laboratoriyasının direktor müavini (192335), Liverpul Universitetinin professoru (193548) olmuşdur. Əsas işləri atom nüvəsi fizikasına aiddir. 1914-cü ildə beta-şüalanmanın kəsilməz enerji spektrini kəşf etmişdir. İlk işləri radioaktiv liyə həsr olunmuşdur.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kavendiş laboratoriyası fizikanın bəzi böyük kəşflərinin məkanı idi. 1874-cü ildə Dyuk Devonşir tərəfindən təsis edilib (Kavendiş ailəsinin adı idi), ilk professor isə Ceyms Clerk Maksvell idi.

1920-ci ildə eksperimental olaraq nüvənin yükünün elementin sıra nömrəsinə bərabər olmasını təsdiq etmişdir. Alfa-zərrəciklərin təsiri altında elementlərin çevrilməsini (Ernest Rezerfordla birlikdə) və qamma-kvantlarla elektron-pozitron cütünün əmələ gəlməsini öyrənmişdir (P. Blekket və C. Ok kialini ilə birlikdə). Çedvikin ən böyük xidmətlərindən biri, berillium hədəfi alfa-hissəciklər seli ilə şüalandırarkən neytronu kəşf etməsidir (1932). 193435-ci illərdə əməkdaşı M. Qoldhaberlə birlikdə qamma-kvantların təsiri altında deytronun neytron və protona fotodissosiasiyasına aid təcrübələr qoymuşdur. 194345-ci illərdə Los-Alamos (ABŞ) laboratoriyasında atom bombasının layihəsi üzərində işləyən ingilis alimləri qrupuna rəhbərlik etmişdir.[1]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Çedvik// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 483. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]