Ceyms Çedvik

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ceyms Çedvik
ing. James Chadwick
Ceyms Çedvik
Ceyms Çedvik
Doğum tarixi: 20 oktyabr 1891(1891-10-20)
Doğum yeri: Mançester, İngiltərə
Vəfatı: 24 iyul 1974 (82 yaşında)
Vəfat yeri: Kembric, İngiltərə
Vətəndaşlıq: Flag of England.svg İngiltərə
Milliyyəti: ingilis
Elm sahəsi: fizika
Alma mater:

Mançester Universiteti

Kembric Universiteti
Elmi rəhbəri: Ernest Rezerford
Tanınmış yetirmələri: Ernest Pollard, Moris Qoldhaber
Tanınır: Neytronun aşkarlanması, MAUD Komitəsi Hesabatı, Manhattan Layihəsi
Mükafatları: Kral Cəmiyyətinin üzvü

Ceyms Çedvik (20.10.1891, Mançester – 24.7.1974) – ingilis fiziki, London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1927). Nobel mükafatı laureatı (1935). Ernest Rezerfordun şagirdi.[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

MançesterKembric universitetlərini bitirmişdir. Kembric Universitetində dərs demiş və Kavendiş laboratoriyasının direktor müavini (192335), Liverpul Universitetinin professoru (193548) olmuşdur. Əsas işləri atom nüvəsi fizikasına aiddir. 1914-cü ildə beta-şüalanmanın kəsilməz enerji spektrini kəşf etmişdir. İlk işləri radioaktiv liyə həsr olunmuşdur.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kavendiş laboratoriyası fizikanın bəzi böyük kəşflərinin məkanı idi. 1874-cü ildə Dyuk Devonşir tərəfindən təsis edilib (Kavendiş ailəsinin adı idi), ilk professor isə Ceyms Clerk Maksvell idi.

1920-ci ildə eksperimental olaraq nüvənin yükünün elementin sıra nömrəsinə bərabər olmasını təsdiq etmişdir. Alfa-zərrəciklərin təsiri altında elementlərin çevrilməsini (Ernest Rezerfordla birlikdə) və qamma-kvantlarla elektron-pozitron cütünün əmələ gəlməsini öyrənmişdir (P. Blekket və C. Ok kialini ilə birlikdə). Çedvikin ən böyük xidmətlərindən biri, berillium hədəfi alfa-hissəciklər seli ilə şüalandırarkən neytronu kəşf etməsidir (1932). 193435-ci illərdə əməkdaşı M. Qoldhaberlə birlikdə qamma-kvantların təsiri altında deytronun neytron və protona fotodissosiasiyasına aid təcrübələr qoymuşdur. 194345-ci illərdə Los-Alamos (ABŞ) laboratoriyasında atom bombasının layihəsi üzərində işləyən ingilis alimləri qrupuna rəhbərlik etmişdir.[1]







Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Çedvik// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 483. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.