Cizzəx (şəhər)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
şəhər
Cizzəx
ing. Jizzakh
Jizzaxfountain.jpg
cizak şəhəri

40°07′ şm. e. 67°51′ ş. u.


Ölkə Özbəkistan Özbəkistan
Tabesində Cizzəx vilayəti
Tarixi və coğrafiyası
İlk məlumat 10-cu əsr
Sahəsi 210 km²
Mərkəzin hündürlüyü 378 m
Saat qurşağı UTC+05:00
Əhalisi
Əhalisi 148,85 nəfər (2009)
Sıxlığı 710 nəf./km²
Rəsmi dili özbəkcə
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu (+998) 72
Poçt indeksi 130100-130117
Nəqliyyat kodu 25-29
jizzax.uz/uz/
Xəritəni göstər/gizlə
Cizzəx xəritədə
Cizzəx
Cizzəx
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

CizzəxÖzbəkistanın şərqində şəhər. Cizzəx vilayətinin mərkəzi.[1]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Əhalisi 159,5 min (2007).[1]

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Sanzar çayı sahilində, 460 m hündürlükdə, Böyük Özbəkistan yolu üzərindədir. Nəqliyyat qovşağı. Orta Asiyanın ən qədim ticarət məskənlərindən birinin yerində meydana gəlmişdir.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

8-ci əsrdə divarla əhatələnmişdir (dəfələrlə bərpa edilmişdir). Ərəb istilasına dək (8-ci əsr) Ustruşana tarixi vilayətinin iri şəhəri idi. 16-cı əsrdən Buxara xanlığının, sonra Buxara əmirliyinin tərkibində olmuşdur.[1]

Memarlığı[redaktə | əsas redaktə]

Orta əsr qalalarından Bizlərtəpə, UrdatəpəQalatəpənin (11–12-ci əsrlər) xarabalıqları, qədim hamamlar (16–17-ci əsrlər), mədrəsə (1860) qalmışdır. Pedaqoji (1974) və politexnik (1992) institutlar; dünyaşünaslıq muzeyi, musiqili-dram teatrı (1950) var.[1]

Sənayesi[redaktə | əsas redaktə]

Vilayətin iri sənaye və mədəniyyət mərkəzidir. Yeyinti (ət kombinatı, süd zavodu), yüngül (trikotaj, tikiş və s.) sənaye, kənd təsərrüfatı, maşınqayırması müəssisələri fəaliyyət göstərir. Polietilen örtüklər, qaz ötürül məsi üçün polietilen borular, tikinti materialları (o cümlədən irriqasiya kanalları üçün üzlük və s.) istehsal edilir. Evtikmə kombinatı; akkumulyator, pambıqtəmizləmə zavodları və s. fəaliyyət göstərir. Şəhərin yaxınlığından Daşkənd–Cizzəx–Buxara qaz kəməri keçir.[1]  

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Cizak// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 369-370. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.