Döş qəfəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
İnsanın döş qəfəsinin sümükləri

Döş qəfəsi, sinə (lat. Thorax) — bədənin hissələrindən biridir. Döş sümüyü, 12 cüt qabırğa, torakal onurğa və əzələlərdən əmələ gəlir. Qabırğa qəfəsi döş qəfəsini (Cavum thoracis), həmçinin diafraqmanın əyriliyinə görə qarın boşluğunun yuxarı hissəsini ehtiva edir. Sinə içərisində və xaricində güclənən tənəffüs əzələləri quru onurğalılarında nəfəs almağı təmin edir.

Sinə konus şəklindədir. Onun iki açılışı (apertures) var — yuxarı və aşağı. Üst açılış arxadan birinci torakal fəqərənin gövdəsi ilə, yan tərəfdən birinci qabırğalar, öndən isə döş sümüyünün manubriumu ilə məhdudlaşır. Ağciyərin zirvəsi onun vasitəsilə boyun nahiyəsinə, həmçinin yemək borusu, nəfəs borusu, qan damarları və sinirlərə çıxır. Aşağı açılış yuxarıdan daha böyükdür, XII torakal fəqərənin gövdəsi, XI və XII qabırğalar və qabırğa tağları, xiphoid prosesi ilə məhdudlaşır və diafraqma ilə bağlanır[1].

İnsanın sinəsi bir qədər sıxılmışdır, onun anteroposterior ölçüsü eninə olandan əhəmiyyətli dərəcədə kiçikdir. Sinə forması cinsdən, bədən tipindən, fiziki inkişafdan və yaşa bağlıdır.

Döş qəfəsinin növləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Sinə formasından asılı olaraq[2]:

  • Normostenik sinə — kəsilmiş konus forması, zəif müəyyən edilmiş supra və körpücükaltı çuxurlar ilə xarakterizə olunur.
  • Astenik sinə — kiçik diametr və uzunsov forma ilə xarakterizə olunur və körpücük sümüyü, supra- və körpücükaltı fossalar güclü şəkildə tələffüz olunur.
  • Hiperstenik döş qəfəsi — döş nahiyəsinin yaxşı inkişaf etmiş əzələlərinə malikdir, silindr şəklindədir - ön arxa və yan mövqelərin diametri demək olar ki, eynidir[3].

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Bålens ytanatomi (surface anatomy). Godfried Roomans, Mats Hjortberg and Anca Dragomir. Institution for Anatomy, Uppsala. 2008.
  2. Moore, Dalley & Agur. 2009. Clinically Oriented Anatomy, 6th Edition. 90 Pp. Lippincott, Williams & Wilkins, ISBN 0-7817-7525-6, ISBN 978-0-7817-7525-0
  3. http://www.teachmeanatomy.com/osteology-of-the-thorax/[ölü keçid]