Dünya Uyğur Qurultayı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Dünya Uygur Qurultayı (DUQ) (Uyğurca: دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى / Dunya Uyghur Qurultiyi) — Sincan Uyğur Özərk Bölgəsi daxilindəki və xaricindəki Uyğurların haqlarını qorumağı məqsədləyən, sürgünə göndərilmiş Uyğurların yaratdığı beynəlxalq bir təşkilatdır. Bu təşkilatın indiki başçısı Rabiə Qadir, fəxri başçısı isə Mehmet Rza Bekindir. Çin Xalq Respublikası tərəfindən terror təşkilatı olaraq qəbul edilir.

1992-ci ildə Türkiyənin İstanbul şəhərində Türk Quru Qüvvələrindən təqaüdçü general-mayor Rza Bekin (daha sonra Şərqi Türküstan Vəqfi başçısı ve Dünya Uyğur Qurultayı fəxri başçısı) və yandaşları tərəfindən qurulan Şərqi Türküstan Milli Qurultayından sonra İsmayıl Cengizin liderliyi ilə qurulan və Şərqi Türküstan Milli Mərkəzinin dəvəti ilə İstanbulda edilən müşavirə iclaslarından sonra qurulan Şərqi Türküstan Qurultayı ilə 1996-cı ildə Almaniyanın Münhen şəhərində Dolkun İsa ve yandaşları tərəfindan qurulan Dünya Uyğur Gənclər Qurultayı kimi kiçik təşkilatlar, 2004-cü ildə Erkin Alptəkinin başçılığında birləşdirilərək Dünya Uyğur Qurultayı yaradılmışdır.Qurultayın quruluşdakı əsas adı Şərqi Türküstan Qurultayı idi.Daha sonra bu ad Şərqi Türküstan (Uyğurustan) Qurultayı olaraq dəyişdirildi.Yurdun milli, coğrafi və tarixi adı olan Şərqi Türküstan adı qaldırılaraq Uyğur Qurultayı olaraq dəyişdirildi.Bu dəyişikliyə görə Şərqi Türküstanın bütövlüyünü qoruyan bir qrup uyğur, qazax, qırğız və özbək qardaşları ilə birlikdə 2004 ilində Sürgündəki Şərqi Türküstan Hökumətinin ətrafında birləşdilər.Sürgün Hökumətinin elan edildiyi İstanbulda təşkil edilən mətbuat iclasına Rza Bekin də qatıldı.Şərqi Türküstan Sürgün Hökumətinin baş nazir vəzifəsinə 2009 ilində İsmayıl Cengiz gətirildi.Hökumətin prezidentliyi vəzifəsini isə Əhmət İgemberdi yerinə yetirir.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]