Məzmuna keç

Dəmirçi (Şamaxı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Dəmirçi
40°50′24″ şm. e. 48°33′43″ ş. u.HGYO
Ölkə  Azərbaycan
Region Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu
Rayon Şamaxı rayonu
Bələdiyyə Nağaraxana bələdiyyəsi
Tarixi və coğrafiyası
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi 537 nəfər
Xəritəni göstər/gizlə
Dəmirçi xəritədə
Dəmirçi
Dəmirçi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dəmirçi — Azərbaycan Respublikasının[1][2][3][4] Şamaxı rayonunun Dəmirçi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.[5][1][2][3] Kənd Nağaraxana bələdiyyəsinə aiddir.[6][7][8]

Tarixi

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Kəndin əski qəbiristanlığı

Pirsaatçayın sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyindədir. Kənd əvvəllər Künəçayın (Dibçay) sahilində salındığına görə Künəçay adlanmışdır. Əhən kəndindən gəlmiş dəmirçi ailələri əvvəlcə mövsümi xidmətlə əlaqədar el yolunun kənarında müvəqqəti yurd, sonralar isə daimi yaşayış məntəqəsi salmışdılar. Kəndin adı sakinlərin məşğuliyyəti ilə əlaqədar olmuşdur.[9]

Coğrafiya və iqlim

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İqlimi mülayimdir, yayda sərin, qışda isə çox da sərt olmur. Bu kəndin qeyri–adi bir xüsusiyyəti də odur ki, ətraf nə qədər duman, çiskin olsa da kəndin üstü həmişə günəşli olur. Kəndin iqlim şəraiti kənar yaşayış məskənlərinkindən fərqlidir.

Əhali

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Kənd əhalisi 537 nəfərdir ki, onunda 281 nəfəri kişi, 256 nəfəri isə qadınlar təşkil edir. Yaşayış evlərinin sayı 68-dir. Kəndin sakinləri vaxtilə İsmayıllının Lahıc və Əhən kəndlərindən gəlmə tatlardır.[10]

Dəniz səviyyəsindən 1500–1600 metr hündürlükdə yerləşir. Burada həkim amblatoriyası var. Kənddə 60 ev elektrik xəttinə qoşulub, içməli su problemi yoxdur. Kəndə turist axını ildən–ilə artır.

Təhsil

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Kənddə Saleh Heydərov adına tam orta məktəb fəaliyyət göstərir.

Abidələr

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Şamaxı rayonunda yerləşən Dəmirçi Arxeologiya Muzeyi.

Qədim tikili olan məscidin divarları və damı dağılmışdır. Dəmirçidə olan bütün evlər çox qədim tarixə malikdirlər. Evlərin divarları çox məharətlə hörülmüşdür, sanki bir divar bütöv bir daşdan ibarətdir.

Muzeylər

[redaktə | vikimətni redaktə et]

26 avqust 2018-ci ildə Şamaxı rayon Dəmirçi Arxeologiya Muzeyi fəaliyyətə başlamışdır. Muzeyin tikintisi həmin ilin fevralından avqustunadək davam etmişdir. Birmərtəbəli bina açıq və qapalı ekspozisiya zallarından, iki yardımçı otaqdan ibarətdir. Muzeyin sərgi zalında ümumilikdə 7 bölmə yaradılıb. Burada Şamaxı rayonu ərazisində, həmçinin Dəmirçi kəndində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı aşkarlanmış maddi–mədəniyyət nümunələri, nadir daş alətlər, əkinçilik mədəniyyətinə aid əmək alətləri, soyuq silahlar, mis, bürünc, gümüş sikkələr, aqlay materiallardan su boruları, qədim gil məmulatı və digər qiymətli tapıntılar, məişət əşyaları nümayiş olunur. Muzey, həmçinin bölgənin tarixinin müxtəlif dövrlərini araşdırmaq baxımından da mühüm əhəmiyyətə malikdir.[11]

Din

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Kənddə Dəmirçi kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.[12]

Qalereya

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Həmçinin bax

[redaktə | vikimətni redaktə et]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024". www.azstat.org (az.). 7 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib.
  2. 1 2 İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI, 2024 (PDF). BAKI: AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLƏT STATİSTİKA KOMİTƏSİ. Təsnifat T.Y.Budaqovun rəhbərliyi ilə Y.X.Yusifov, V.H.Məmmədəlizadə, L.H.Salamzadə və F.E.Qocayev tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. 2024. Səhifə 92.
  3. 1 2 "İNZİBATİ ƏRAZİ BÖLGÜSÜ TƏSNİFATI , 2024". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). 2024. 16 may 2025 tarixində arxivləşdirilib.
  4. ↑ "Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası. 7 iyul 2021-ci il. 2024-01-18 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2025-10-08.
  5. ↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
  6. ↑ "Bələdiyyələrin əraziləri və torpaqları haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU". Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Hüquqi aktların vahid elektron bazası (az.). 7 dekabr 1999-cu il. 2012-01-11 tarixində arxivləşdirilib.
  7. ↑ BƏLƏDİYYƏLƏRİN STATİSTİK ƏRAZİ TƏSNİFATI (PDF). BAKI: AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ DÖVLƏT STATİSTİKA KOMİTƏSİ. Təsnifat T.Y.Budaqovun rəhbərliyi ilə Y.X.Yusifov, V.H.Məmmədəlizadə, L.H.Salamzadə, F.E.Qocayev və Ş.N.Qarayeva tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. 2025. Səhifələr: 106-107.
  8. ↑ "Bələdiyyələrin statistik ərazi təsnifatı". Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (az.).
  9. ↑ Azərbaycan toponimlərinin ensklopedik lüğəti. 2 cilddə. Bakı-2007. I cild, səh.224.
  10. ↑ Bakıdan ucqar kənd məktəbinə işləməyə gedən qız: "Ailəm buna heç cür razı olmurdu" — MÜSAHİBƏ Arxivləşdirilib 2016-03-04 at the Wayback Machine. modern.az, 23.06.2015 (az.)
  11. ↑ AzərTAc. "Şamaxı rayonunda Dəmirçi Arxeologiya Muzeyinin açılışı olub" (az.). Youtube.com. 26.08.2018. 2023-07-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-08-26.
  12. ↑ MÜSƏLMAN DİNİ İCMALAR — 2018-ci ildə qeydiyyatdan keçənlər Arxivləşdirilib 2019-12-08 at the Wayback Machine. scwra.gov.az (az.)
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Dəmirçi_(Şamaxı)&oldid=8704994"