Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Katibləri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dağlıq Qarabağ Ali Məclisinin binası

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Katibi (başçısı) - Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin (DQMV) ali dövlət vəzifəsi. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti 7 iyul 1923-cü ildə yaradılmışdır və 26 noyabr 1991-ci ildə ləğv edilmişdir. Vilayətin (hazırda qondarma respublikanın) paytaxtı Azərbaycanın yeddinci böyük şəhəri olan Xankəndidir.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Kommunist Partiyası Dağlıq Qarabağ vilayət komitəsi Rusiya Kommunist (bolşevik) Partiyasının, Ümumittifaq Kommunist Partiyasının, Sovet İttifaqının Kommunist Partiyasının respublika üzrə mərkəzi partiya orqanı kimi hesab olunur (1920-1991). Birinci katibi de-fakto olaraq adətən Sovet İttifaqını Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosu, yaxud da Sovet İttifaqının Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin baş katibi təyin edirdi.

Katiblər[redaktə | əsas redaktə]

Paytaxt Xankəndidə DQMV Nazirlər Sovetinin binası (hazırda qondarma respublikanın Xarici İşlər Nazirliyi)

Vilayətin tarixində 23 nəfər katib olmuşdur. Onlardan 2 nəfər etnik Türk (Azərbaycan Türkü), 2 nəfərsə rus əsilli, qalanları erməni əsilli olmuşdur. Aşağıda Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Katibləri göstərilmişdir:

Sıra Şəkil Birinci Katib (həyatı haqqında) Hakimiyyət dövrü
1
Manutsyan Sero Bərxudaroviç
(1890/Şuşa)
07.07.1923 - 17.11.1923
2
Kamari Akop Minayeviç
(1885/Ağdərə — 1930/Bakı)
17.11.1923 - 07.04.1924
3
Sarkisov Nikolay Abasoviç
07.04.1924 - 07.10.1924
4
Saakyan Artavazd Aleksandroviç
(1895/Xocavənd — 1939/İrəvan)
07.10.1924 - 07.10.1929
5
Karamyan Aşot Abramoviç
(1898/Şuşa — 1937/Tacikistan)
07.10.1924 - 07.10.1929
6
Varunts Xoren
07.10.1929 - 07.08.1931
7
Mənsurzadə Elman Ağabəşir oğlu
(1890/Gəncə — 1933/Bakı)
07.08.1931 - 07.10.1931
8
Qriqoryan Karo Şəmiroviç
(1899/Zaqatala — 1938/İrəvan)
07.10.1931 - 07.08.1933
9
Mənsurzadə Elman Ağabəşir oğlu
(1890/Gəncə — 1933/Bakı)
07.08.1933 - 30.08.1933
10
Batikyan Baqrat Sarkisoviç
30.08.1933 - 01.03.1934
11
Paqosov Pyotr Albertoviç
(1900/Sankt-Peterburq)
01.03.1934 - 07.09.1937
12
Manukyan Mikayıl Serqeyeviç
(1909/Türin — 1968/Mingəçevir)
07.09.1937 - 01.01.1940
13
Ovanesov Aleksandr Mikayıloviç
(1901/Bakı — 1942/Xankəndi)
01.01.1940 - 01.01.1942
14
Zamaryev Styopa Aleksandroviç
01.01.1942 - 13.03.1942
15
Qriqoryan Yeqişe Petrosoviç
(1902/Ağdərə)
13.03.1942 - 07.03.1946
16
Manukyan Mikayıl Serqeyeviç
(1909/Türin — 1968/Mingəçevir)
07.03.1946 - 07.03.1948
17
Qriqoryan Tiqran Qriqoryeviç
(1899/Xocavənd — 1983/Moskva)
07.03.1948 - 01.01.1949
18
Abramov Sadrak Karapetoviç
(1900/Qəbələ)
01.01.1949 - 01.021952
19
Qriqoryan Yeqişe Petrosoviç
(1902/Ağdərə)
01.02.1952 - 01.12.1958
20
Şahnəzərov Nikolay Samsonoviç
(1908/Lənkəran)
01.12.1958 - 25.10.1962
21
Melkumyan Qurgen Allahverdiyeviç
(1915/Şuşa - 2007/Xankəndi)
25.10.1962 - 27.10.1973
22
Gevorkov Boris Sərkisoviç
(1932/Şamaxı - 1998/Moskva)
27.10.1973 - 24.02.1988
23
Paqosyan Henrix Andreyeviç
(1931/Xankəndi - 2000/Xankəndi)
24.02.1988 - 20.01.1989
24
Qabrielyan Vahan Əskəroviç
20.01.1989 - 27.08.1990
25
Vaqif Cəfərov
(1949/Şuşa - 1991/Xocavənd)
27.08.1990 - 26.11.1991

İkinci Katiblər[redaktə | əsas redaktə]

İkinci Katib - idarəetmə məsələləri üzrə Baş Katibin köməkçisi hesab edilir. Onlar hazırki I Müavin səlahiyyətlərini daşıyan şəxslər idi. Bütün sovet idarəetmə qurumlarının başçılarında olduğu kimi, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Katibinin də 2 müavini vardı ki, onlar II və III Katib olaraq adlanırdılar. II Katiblər arasında bizə dəqiq məlum olan şəxslər haqqında aşağıda məlumat verilmişdir. Bütün Azərbaycan SSR-də olduğu kimi, DQMV və ona tabe şəhər/rayonlarda mütləq şəkildə II katib rus millətinin nümayəndəsi olmalıydı:

Ad&Soyad Vəzifə dövrü
Cəfərəliyev Məmmədqulu Sabiq oğlu 1938 - 1940
Zamarayev Stepan Aleksandroviç 1940 - 1942
Həsənzadə Aftandil Zəki oğlu 1942 - 1945
Apulov Mnasakan Mnasakanoviç 1945 - 1946
Melkumyan Qurgen Allahverdiyeviç 1961 - 1962
Kastryulin Vladimir Vasilyeviç 1963 - 1968
Valodin Nikolay İvanoviç 1971 - 1981
Baqaslovskiy Valentin Afanaseviç 1981 - 1988
Malkov Boris Aleksandroviç 1988 - 1991

Vilayəti Partiya-İcraiyyə Komitəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bu komitəyə Xankəndi şəhəri daxil olmaqla, DQMV tərkibindəki bütün rayonların icra hakimiyyətləri (raykomlar), həmçinin, vilayətin nazirlikləri və digər administrativ-idarəedici qurumları mütləq şəkildə tabe idi.

Sıra Şəkil İcraiyyə Komitəsinin sədri (həyatı haqqında) Fəaliyyət illəri
1
Qaragözov Armenak Nikitinoviç
(1890/Gəncə — 1938/Bakı)
07.07.1923 - 06.11.1923
2
Məhərrəmov Ərşad Xudayarqulu oğlu
(1887/Xankəndi — 1935/Bakı)
06.11.1923 - 01.12.1923
3
Qaragözov Armenak Nikitinoviç
(1890/Gəncə — 1938/Bakı)
01.12.1923 - 01.11.1928
4
Məşədi Səlim İbrahimov
(1871/Xankəndi — 1937/Bakı)
01.11.1928 - 07.03.1930
5
Hacıyev İslam Abdulla oğlu
(1889/Şuşa — 1938/Şamaxı)
07.03.1930 - 05.09.1931
6
Cəfərov Əsədulla Telman oğlu
(1897/Xankəndi)
05.09.1931 - 30.09.1935
7
Badamyan Suren Mirzəyeviç
(1890/Gəncə — 1938/Bakı)
30.09.1935 - 30.09.1937
8
Qarqaryan Hayk Avetisoviç
(1904 — 1988/Bakı)
30.09.1937 - 15.04.1939
9
Həsənov Şura Tağıverdi oğlu
(1900/Xocavənd — 1940/Sibir)
15.04.1939 - 01.12.1940
10
Petrosyan Qriqori Serqeyeviç
01.12.1940 - 05.07.1944
11
Qriqoryan Muşeq Avakoviç
(1900/Xankəndi — 1970/Bakı)
05.07.1944 - 26.10.1945
12
Akopov Yeqişe Semyonoviç
(1902)
26.10.1945 - 07.07.1951
13
Məmmədov Şamilqulu Zabir oğlu
(1895/Bakı — 1961/Xankəndi)
07.07.1951 - 20.05.1953
14
Aruşanov Paşa Asaturoviç
(1916/Bakı — 2004/Moskva)
20.05.1953 - 08.05.1954
15
Şahramanyan Ruben Tevosoviç
(1914 — 1930)
08.05.1954 - 25.07.1963
16
Ağacanyan Muşeq Qriqoroviç
(1924 — 1952)
25.07.1963 - 18.02.1974
17
Aslanov Ərmais Əmiroviç
(1923 — 1992)
18.02.1974 - 30.08.1988
18
Babayan Semyon Amayaqoviç
(1932)
30.08.1988 - 07.07.1991
19
Petrosyan Leonard Georgiyeviç
(1953 — 1999)
07.07.1991 - 23.11.1991

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]