Data jurnalistikası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Data Jurnalistikası — rəqəmlərə əsaslanan, faktlarla hazırlanan xəbərləmə forması deməkdir. Lakin bu, data jurnalistikanın tam tərifi deyil. Bəziləri düşünür ki, data jurnalistika cədvəllərdə verilən rəqəmlərin kolleksiyasıdır.20 il əvvəl jurnalistlər cədvəldə verilən informasiya əsasında izahedici yazılar yazırdılar. Lakin rəqəmsal dünyada rəqəmlə ifadə edilən hər şey data jurnalistika üçün mənbə ola bilər.

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Kibercinayətkarlığa dair hesabat.
  • Jurnalistlər üçün məlumat bazaları.jurnalistlər hekayələr hazırlamaq üçün bu böyük məlumat bazalarından istifadə edirlər.
  • İnfoqrafiya
  • Məlumatların vizuallaşdırılması.
  • İnteraktiv vizual
  • Data Oyunlar

Bir anlayış olaraq yaranması[redaktə | əsas redaktə]

Jurnalistikada datadan istifadə edilməsinin ən erkən nümunələrindən biri CBS tərəfindən prezident seçkilərinin nəticələrini proqnozlaşdırmaq üçün əsas çərçivə kompüterindən istifadə etmək cəhdinin 1952-ci ilə təsadüf edir, ancaq 1967-ci ilə qədər məlumatların təhlili üçün kompüterlərdən istifadə edilməsinə başlanıldı. O vaxt Azad Detroit Mətbuatında işləyən Philip Meyer, şəhər boyu yayılan iğtişaşlar barədə məlumatları yaxşılaşdırmaq üçün əsas çərçivədən istifadə etdi. Jurnalistikada məlumatların təhlili üçün yeni bir presedent dəsti ilə Meyer, Donald BarlettJames Steele ilə 1970-ci illərdə Filadelfiyada hökm oxunuşlarına dair nümunələrə baxmaq üçün əməkdaşlıq etdi. Daha sonra Meyer, bu analoji metodların məlumat analizini jurnalistikaya birləşdirmək üçün istifadəsini müdafiə edən "Həssas jurnalistika" adlı bir kitab yazdı. 1980-ci illərin sonlarına doğru kompüter köməyi ilə hazırlanan hesabat sahəsini formalaşdırmağa kömək edən əlamətdar hadisələr baş verməyə başladı. Atlanta Jurnal-Konstitusiyasından olan təhqiqatçı Bill Dedman, 1989-cu ildə pul gəlirinə görə Pulitzer mükafatını aldı, 1988-ci ildə CAR-ın texnikalarından istifadə edərək orta gəlirli qara məhəllələrdə olan digər ipoteka kreditorları tərəfindən irqi ayrıseçkiliyi təhlil etmək üçün hekayələr seriyası. Missuri Jurnalistika Məktəbində Təhqiqatçı Reportyorlar və Redaktorlar (İRE) ilə birlikdə Milli Kompüter Yardımlı Hesabatlar İnstitutu (NICAR) yaradıldı. CAR-a həsr olunmuş ilk konfrans NICAR tərəfindən James Brown ilə birlikdə İndiana Universitetində təşkil edilmiş və 1990-cı ildə keçirilmişdir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]