Determinizm

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Determinizm (lat. determinare) — ümumiyyətlə səbəbiyyət prinsipi olaraq bilinən və hadisələrin bir-birinə müəyyən bir şəkildə bağlı olması, əxlaqi seçimlər daxil bütün hadisələrin bir səbəbi olması, azad iradəni rədd edən, ya da hər şeyin bir səbəbə bağlanaraq açıqlana bilinməsi və ya müəyyən səbəblərin müəyyən nəticələri yaradacağı, eyni səbəblərin eyni şərtlərdə eyni nəticələri verəcəyi müdafiə edən fəlsəfə termini. Eyni səbəb eyni nəticəyə gətirib çıxardığına görə səbəb - nəticə əlaqəsi qəti və dəyişməzdir.

Determinizmi düşüncə olaraq ilk ortaya qoyanlar Saint Augustin ilə Dante olmuşdur. Müasir formasını isə Hegel müdafiə etmişdir.