Dikson adası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dikson
rus. Ди́ксон
Dix2copytb.png
Yenisey çayının mənsəbində yerləşən Dikson adası.
Ölkə Rusiya Rusiya
Vilayət
Rayon
Akvatoriya
Sahəsi 25 km²
Uzunluğu
  • 8 km
Eni 6 km
Hündür nöqtəsi 48 m
Əhalisi 1.100 nəfər
Dikson xəritədə
Dikson
Dikson
Dikson xəritədə
Dikson
Dikson
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dikson adası (rus. Ди́ксон) — Kara dənizində, Rusiyanın Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonunda (rus. Таймы́рский Долга́но-Не́нецкий райо́н), Yenisey çayının mənsəbinin yaxınlığında yerləşən ada. Adanın yaxınlığında Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsi yerləşir və bu ərazidəki əsas liman və hidrometeorologiya mərkəzidir. Burada Dikson Hava Limanı fəaliyyət göstərir.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsinin 50 illiyi ilə bağlı buraxılmış poçt markası (1965).

Dikson adası və yaxınlığında yerləşən eyniadlı yaşayış məntəqəsi isveçli Artika maqnatı Oskar Diksonun şərəfinə adlanıdırılmışdır.[1] Ada pomorlar tərəfindən keç edilməsindən sonra XVII əsrdə Dolqi ("uzun") və Kuzkin adları ilə tanınmışdır. 1875-ci ildə fin səyyah Adolf Erik Nordenşöld adaya əslən şotland olan, varlı İsveç maqnatı Oskar Diksonun adını vermişdir.[1] İngiliscə Oskar Dikson "Oscar Dickson" şəklində yazılsa da, daha sonra "c" hərfi düşmüş[1] və ingiliscə "Dikson" adından istifadə olunmağa başlanmışdır. 1884-cü ildə bu ad adanın rəsmi adı kimi qəbul olunmuşdur.[1] Oskar Dikson və Aleksandr Sibiryakov bir çox Artika ekspedisiyasının, eləcə də Nordenşöldün ekspedisiyasının da himayəçiləri idilər.

1915-ci ildə ada Rusiyanın Artikadakı ilk radio stansiyası olmuşdur. 1935-ci ildə burada dəniz limanı tikilmişdir, 1957-ci ildə buraya iki yaşayış məntəqəsi birləşdirilmişdir.[1]

Ada İkinci dünya müharibəsində, 1942-ci ilin avqustunda Vunderland əməliyyatı çərçivəsində "Admiral Scheer" kruyseri tərəfindən bombardıman edilmişdir.

1965-ci ildə Dikson şəhərtipli yaşayış məntəqəsinin 50 illiyi münasibəti ilə SSRİ-də poçt markası buraxılmışdır.

İqlim[redaktə | əsas redaktə]

Dikson adasında Artika iqlimi hakimdir. (Köppen iqlim klassifikasiyasına görə ET) İqlim (ən isti dövr avqust ayına təsadüf edir) çox xoşagəlməzdir. Diksonda qış 10 ay çəkir və 2 ay gün çıxmır.

Dikson adasının iqlimi
Göstərici Yan Fev Mar Apr May İyn İyl Avq Sen Okt Noy Dek İl
Maksimum orta, °C −21,2 −21,7 −18,1 −13,3 −5,3 2,3 7,9 7,9 3,3 −5,3 −14,2 −19,4 −8,1
Orta temperatur, °C −24,8 −25,4 −22,1 −17,2 −7,8 0,4 4,9 5,5 1,6 −7,5 −17,5 −22,9 −11,1
Minimum orta, °C −28,1 −28,8 −25,6 −20,6 −10,1 −1,2 2,7 3,7 0,1 −9,8 −20,7 −26,2 −13,7
Yağıntı norması, mm 38 27 25 20 21 28 33 40 44 36 27 37 376
Mənbə: İqlim (1981-2010)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 The Darkness of Dikson Island, Author unknown, russia-channel.com

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]