Dinməhəmməd Kunayev

Dinməhəmməd Kunayev
Dinməhəmməd Kunayev
	qaz. Дінмұхамед Ахмет ұлы Қонаев
Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi
	7 dekabr 1964 – 16 dekabr 1986
Əvvəlki	İsmail Yusupov[d]
Sonrakı	Gennadi Kolbin[d]
	19 yanvar 1960 – 26 dekabr 1962
Əvvəlki	Nikolay Belyayev[d]
Sonrakı	İsmail Yusupov[d]
Qazaxıstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri
	26 dekabr 1962 – 7 dekabr 1964
Əvvəlki	Masımxan Beysebayev[d]
Sonrakı	Masımxan Beysebayev[d]
	31 mart 1955 – 29 yanvar 1960
Əvvəlki	Yelubay Taybekov[d]
Sonrakı	Jumabek Taşenov[d]
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvü
	9 aprel 1971 – 28 yanvar 1987
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosu üzvlüyünə namizəd
	8 aprel 1966 – 9 aprel 1971
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	12 yanvar 1912
Doğum yeri	Almatı, Yeddisu vilayəti, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	22 avqust 1993 (81 yaşında)
Vəfat yeri	Akşi[d], Alagöl rayonu[d], Almatı vilayəti, Qazaxıstan;
Dəfn yeri	Kensay qəbiristanlığı;
Partiya	Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1939–1991);
Fəaliyyəti	siyasətçi, yazıçı
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti	SSRİ
Təltifləri	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dinməhəmməd Əhməd oğlu Kunayev (qaz. Дінмұхаммед (Димаш) Ахметұлы Қонаев; rus. Динмухаммед Ахмедович Кунаев; 12 yanvar 1912^[1], Almatı, Yeddisu vilayəti, Rusiya imperiyası^[2] – 22 avqust 1993^[1], Akşi^[d], Alagöl rayonu^[d], Almatı vilayəti, Qazaxıstan) — Qazaxıstan dövlət və partiya xadimi, Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi (1960–1962, 1964–1986), Üçqat Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Həyatı

Dinməhəmməd Kunayev 12 yanvar 1912-ci ildə Almatıda anadan olub. Ali məktəbi 1936-cı ildə Moskvada bitirib. 1942-ci ildə Qazaxıstanın Nazirlər Kabinetində əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1948-ci ildə texniki elmlər doktoru, 1952-ci ildə Qazaxıstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olub. Həmin ildən 1955-ci ilə qədər Elmlər Akademiyasına rəhbərlik edib. 1960-cı ildə Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilib. Qısa fasilə ilə 1986-cı ilə qədər həmin vəzifəni icra edib. Qazax xalqı və dövləti üçün gördüyü işlərə görə böyük nüfuz qazanıb.

Dinməhəmməd Kunayev 4–8-ci çağırış SSRİ Ali Sovetinə deputat seçilmişdir.^[3]^[4]^[5]^[6]^[7]

D. Kunayev vəzifəsindən kənarlaşdırılandan sonra qazax xalqı, xüsusilə də gənclər küçələrə axışdı və onun vəzifədən azad edilməsi haqqında əmrin ləğv edilməsini tələb etdi. 1986-cı il 17–18 dekabr tarixlərində meydana çıxan etiraz dalğası Qazaxıstanın 6 ayrı-ayrı şəhərini əhatə etdi. Bu, həm də qazax xalqının rus müstəmləkəçilik siyasətinə və assimilyasiya planlarına qarşı ilk böyük etiraz dalğası idi. Sovet imperiyası rəhbərliyi təkcə 1930–1933-cü illəri əhatə edən 3 illik zaman kəsimində 2 milyondan artıq qazaxı məhv etmişdi.

D. Kunayev 22 avqust 1993-cü ildə vəfat edib.

İstinadlar

1 2 3 4 Dinmukhamed Akhmedovich Kunayev // Encyclopædia Britannica (ing.).
1 2 Кунаев Динмухамед Ахмедович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
↑ http://www.knowbysight.info/1_SSSR/10245.asp Arxivləşdirilib 2013-10-05 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
↑ http://www.knowbysight.info/1_SSSR/12605.asp Arxivləşdirilib 2013-12-07 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
↑ http://www.knowbysight.info/1_SSSR/06647.asp Arxivləşdirilib 2011-04-25 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
↑ http://www.knowbysight.info/1_SSSR/06648.asp Arxivləşdirilib 2014-10-27 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı
↑ http://www.knowbysight.info/1_SSSR/06649.asp Arxivləşdirilib 2012-11-26 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[_349f13fb735a33a3-1] 1 2 3 4 Dinmukhamed Akhmedovich Kunayev // Encyclopædia Britannica (ing.).

[_f85abfd3d97cb89c-2] 1 2 Кунаев Динмухамед Ахмедович // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.

[3] ttp://www.knowbysight.info/1_SSSR/10245.asp Arxivləşdirilib 2013-10-05 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[4] ttp://www.knowbysight.info/1_SSSR/12605.asp Arxivləşdirilib 2013-12-07 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[5] ttp://www.knowbysight.info/1_SSSR/06647.asp Arxivləşdirilib 2011-04-25 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[6] ttp://www.knowbysight.info/1_SSSR/06648.asp Arxivləşdirilib 2014-10-27 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[7] ttp://www.knowbysight.info/1_SSSR/06649.asp Arxivləşdirilib 2012-11-26 at the Wayback Machine Deputatların siyahısı

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]