Diri doğum
Diri doğum (ing. viviparity, rus. живорождение) — canlıların nəsilvermə forması olub, embrionun (dölün) ana orqanizminin daxilində inkişaf etməsi və tam formalaşdıqdan sonra diri halda doğulması ilə xarakterizə olunur.[1] Bu proses zamanı embrion ya birbaşa ana bədənindən qidalanır (məsələn, məməlilərdə cift vasitəsilə), ya da ana tərəfindən təmin edilən xüsusi mühitdə inkişaf edir.[2]
Diri doğum yumurtlama (ovipariyan) ilə müqayisədə daha yüksək səviyyədə ana-orqanizmə bağlılıq və embrionun mühafizəsi ilə seçilir. Bu reproduktiv strategiya məməlilərdə geniş yayılmışdır, lakin bəzi sürünənlərdə, balıqlarda və həşəratlarda da müşahidə edilir.[3]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Blackburn, Daniel G. "Evolution of vertebrate viviparity and specializations for fetal nutrition: A quantitative and qualitative analysis". Journal of Morphology. 276 (8). 2014: 961–990. doi:10.1002/jmor.20272. PMID 24652663.
- ↑ Blackburn, D. G. "Convergent evolution of viviparity, matrotrophy, and specializations for fetal nutrition in reptiles and other vertebrates". Am. Zool. 32 (2). 1992: 313–321. doi:10.1093/icb/32.2.313.
- ↑ Griffith, OW; Blackburn, DG; Brandley, MC; Van Dyke, JU; Whittington, CW; Thompson, M.B. "Ancestral state reconstructions require biological evidence to test evolutionary hypotheses: A case study examining the evolution of reproductive mode in squamate reptiles". J Exp Zool B. 324 (6). 2015: 493–503. Bibcode:2015JEZB..324..493G. doi:10.1002/jez.b.22614. PMID 25732809.
Ədəbiyyat siyahısı
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Blackburn, D.G. "Viviparity and oviparity: Evolution and reproductive strategies". Encyclopedia of Reproduction. Academic Press. 4. 1999: 994–1003.
- Schuett, G.W. Biology of the Vipers. Eagle Mountain, UT: Eagle Mountain Publications. 2002.
- Fraipont, M.D.; Clobert, J.; Barbault, R. "The evolution of oviparity with egg guarding and viviparity in lizards and snakes: A phylogenetic analysis". Evolution. 50 (1). 1996: 391–400. doi:10.1111/j.1558-5646.1996.tb04501.x. PMID 28568867.
- Griffith, O.W.; Blackburn, D.G.; Brandley, M.C.; Dyke, J.U.V.; Whittington, C.M.; Thompson, M.B. "Ancestral state reconstructions require biological evidence to test evolutionary hypotheses: A case study examining the evolution of reproductive mode in squamate reptiles". Journal of Experimental Zoology Part B: Molecular and Developmental Evolution. 324 (6). 2015: 493–503. Bibcode:2015JEZB..324..493G. doi:10.1002/jez.b.22614. PMID 25732809.
- Pyron, R. A.; Burbrink, F. T. "Early origin of viviparity and multiple reversions to oviparity in squamate reptiles". Ecology Letters. 17 (1). 2013: 13–21. doi:10.1111/ele.12168. PMID 23953272.
- Wang, Y.; Evans, S.E. "A gravid lizard from the Cretaceous of China and the early history of squamate viviparity". Naturwissenschaften. 98 (9). 2011: 739–743. Bibcode:2011NW.....98..739W. doi:10.1007/s00114-011-0820-1. PMID 21766177.