Diridoğan kərtənkələlər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Diridoğan kərtənkələlər
Diridoğan kərtənkələlər
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə : Kərtənkələlər
Fəsilə: Əsl kərtənkələlər
Cins: Meşə kərtənkələləri
Növ: Diridoğan kərtənkələ
Elmi adı
Zootoca vivipara (Jacquin, 1787)
Sinonimi
  • Lacerta vivipara
Areal
Mapa Zootoca vivipara.png

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Diridoğan kərtənkələlər (lat. Zootoca vivipara) — Əsl kərtənkələlər fəsiləsinə və eyni adlı cinsə aid növ. Bəzən bu növün daxil olduğu cinsi Meşə kərtənkələləri (Zootoca) adlandırılır. Əvvəllər isə bu növ Yaşıl kərtənkələlər cinsinə daxil edilirdi.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Demək olar ki, bütün Şimali Avropa boyunca, Mərkəzi və Şərqi Avropada və Şimali Asiya ərazilərində yayılmışlar. Onlar soyuq temperatura davamlığı ilı seçilirlər. Bu səbəbdən arealları Şimal Buzlu okean sahillərinə qədər uzanır.

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Diridoğan kərtənkələlər 15-18 sm uzunluğa malik olsalarda onun 10-11 sm quyruğu təşkil edir. Belinin ortası qəhvəyi olur və tünd xətlərə malik olurlar. Aşağı nahiyəsi açıq rənglərdə olur. Erkəklərdə yaşıl vəya sarı, dişilərdə isə kərniç-qırmızı olur. Bəzən büstütün qara (Melanizm) rəngdə olan fərdlərədə rast gəlinir.

Qidalanması[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən kiçik Cücülərlə, yağış qurdları və molyusklarla qidalanır. Onlar öz şikarlarını kiçik dişləri ilə saxlayırlar. Şikarlarını dişləri ilə doğraya bilmirlər və onları diri udurlar.

Onlar yaxşı üzə bilirlər. Düşmənlərdən qaçarkən suya girərək üzür və ya daşların arasında gizlənirlər. Bəzən isə torpağın altına qazaraq girirlər. Qışı isə 30-40 sm dərinlikdə yerləşən yuvalarda keçirirlər.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Diridoğan kərtənkələ 3 yaşına catarkən yetkinləşir. Aprel-may ayları çütləşmə baş verir. Diri doğması ilə seçilir. İyulun ortası-avqustun əvvələri 8-12 olmaq bala doğur. Balalar 34–40 mm uzunluğa malik olur.

Arealın cənub-qərbində Kantabriy dağları bölgəsində bu növün nümayəndələri yumurta qoymaqla çoxalır.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Жизнь животных. В 7-ми т. / Гл. ред. В. Е. Соколов. Т. 5. Земноводные. Пресмыкающиеся. / А. Г. Банников, И. С. Даревский, М. Н. Денисова и др.; Под. ред. А. Г. Банникова. — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1985. — C. 225—226.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]