Dnepr (şəhər)

Dnipro
ukr. Дніпро
Bayraq[d] Gerb[d]
48°28′03″ şm. e. 35°02′24″ ş. u.
Ölkə	Ukrayna
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub	1776
İlk məlumat	23 aprel (4 may) 1776
Sahəsi	405 km²
Mərkəzin hündürlüyü	155 ± 1 m
Saat qurşağı	UTC+02:00 UTC+03:00
Əhalisi
Əhalisi	968.502 nəf. (1959, 1970, 2019, 2020, 2022)
Rəsmi dili	ukrain dili
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu	+380 562
Poçt indeksi	49000
Digər
dniprorada.gov.ua
Dnipro
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Dnepr (ukr. Дніпро; rus. Днепр; 1775 - : Екатеринослав / Yekaterinoslav, 1923 - : Днепропетровск / Dnepropetrovsk) — Dnepr çayının sahilində yerləşən, Ukraynanın Dnepropetrovsk oblastının idarə mərkəzidir.

Ukraynanın Dnepropetrovsk oblastının idarə mərkəzidir.Dnepr çayının sahilində yerləşir.Şəhər 1775-ci ildə Yekaterinoslav (Yekaterinoslav) adıyla qurulmuşdur, daha sonra 1923-də Dnepropetrovsk (Dnepropetrovsk) adını almışdır, son olaraq 2016-da Dnepr adını almışdır.Şəhər qərbdə, Priyepravski yüksəklikdədir.Şəhərin mərkəz hissəsi Dnepr çayının sağ sahilində yerləşir.Şəhər müxtəlif sahələrdə (dəmir-kömür, maşınqurğu) inkişaf etmişdir.

Din

Dnepr şəhərində ən geniş yayılmış din xristianlıq, onun çərçivəsində dominant konfessiya isə pravoslavlıqdır. İskəndəriyyəli Yekaterina Dnepr şəhərinin müqəddəs hamisi hesab olunur. Şəhərdə çoxlu sayda pravoslav məbədi fəaliyyət göstərir. Bunlardan ən tanınmışları Sobor meydanındakı Spaso-Preobrajenski kafedralı və Troitskaya meydanındakı Müqəddəs Üçlük kafedralıdır (hər ikisi XIX əsrə aid memarlıq abidəsidir). Dnepr şəhəri Ukrayna Pravoslav Kilsəsinin (yerli yeparxiyasının idarəsi Troitskaya meydanında, Müqəddəs Üçlük kafedralının yaxınlığında yerləşir yepaxiya mərkəzidir. 1872-ci ildən etibarən "Yekaterinoslav Yeparxiya Xəbərləri" adı altında işıq üzü görən mətbu orqanın nəşri 1998-ci ildən bəri "Dnepropetrovsk Yeparxiya Xəbərləri" adı ilə bərpa edilmişdir. Şəhərdə həmçinin yunan-katolik (bu konfessiyanın Dnepr şəhərindəki yeganə məbədi Andrey Şeptitski küçəsi, 8 ünvanında yerləşir), lüteran (Dmitri Yavornitski prospekti, 103 ünvanındakı kirxadır) və katolik (Dmitri Yavornitski prospekti, 91 ünvanındakı Müqəddəs İosif kilsəsidir) icmaları mövcuddur. Bununla yanaşı, Dnepr şəhərində kifayət qədər böyük olan erməni diasporunun dini ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə 2018-ci ildə Müqəddəs Qriqor Lusavoriç kilsəsi açılmışdır. 1800-cü ildə Yekaterinoslavda ilk taxta sinaqoq açılmışdır, lakin sonradan yanğın nəticəsində məhv olmuşdur. Onun yerində 1833-cü ildə daşdan tikilmiş böyük "Qızıl Qızılgül" xoral sinaqoqu ucaldılmışdır. 1917-ci il inqilabına qədər şəhərdə peşə fəaliyyətinə görə yaradılmış 38 sinaqoq və ibadət evi (digər məlumatlara görə 44) fəaliyyət göstərirdi. 2012-ci il 16 oktyabr tarixində Dnepropetrovskda dünyada ən böyük yəhudi mədəniyyət və iş mərkəzi olan "Menora" açılmışdır. Şəhərin mərkəzində yerləşən bu mərkəz memarlıq baxımından ənənəvi yəhudi yeddişamlı şamdanını simvolizə edən yeddi qüllədən ibarətdir. Şəhərin mərkəzi "Qızıl qızılgül" sinaqoqu da bu kompleksin bir hissəsinə çevrilmişdir.

1997-ci ildən bəri şəhərdə Kaqyu istiqamətinə aid (Ole Nidal qrupu) buddizm icması fəaliyyət göstərir.

1983-cü ildən etibarən isə şəhərdə vaişnavizm (krişnaçılar) icması mövcuddur.

Dneprdə yaşayan Azərbaycan diasporunun fəalı, tarixçi-alim Eldar Tağıyev 2026-cı ilin iyununda bildirib ki, 1911-ci ildə Yekaterinaslav (indiki Dnepr) səhərində inşa edilmiş məscid, əvvəlki illərdəki bütün cəhdlərə baxmayaraq, müsəlman icmasına qaytarılmır. Bu məscidin dindarların istifadəsinə verilməsi üçün Dnepr şəhər meri ilə danışıqlar davam etdirilir. Tağıyev bildirmişdir ki, Dnepr şəhər rəhbərliyi hələ 12 il öncə müsəlman icmasına məscidin qaytarılmasına söz vermişdi, lakin hələ də bu problem öz həllini tapmır. Binadan uşaq idman bazası kimi istifadə edilir. Minarəsi sökülüb. Tikili şəhərin mərkəzində, müasir stadionun yanında yerləşir.