Dryococelus australis

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Dryococelus australis
Dryococelus australis
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Buğumayaqlılar
Sinif: Həşəratlar
Dəstə: Göstərmələr
Fəsilə: Phasmatidae
Triba: Eurycanthini
Cins: Dryococelus
Növ: Dryococelus australis
Elmi adı
Dryococelus australis
(Montrouzier, 1855)
  • Karabidion australe Montrouzier, 1855
  • Eubulides spuria Kirby, 1904

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Dryococelus australisPhasmatodea dəstəsinə daxil olan böçək növü. Dünyanın ən nadir həşəratlarından biri. Uzunluğu 12 sm, eni 1,5 sm, çəkisi isə 25 q təşkil edir.

Tarixi və təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Dryococelus australis

Bu böcək ilk dəfə 1788-ci ildə, Avstraliyadan 600 km şərqdə, Sakit okeanda yerləşən Lord Houv adasında aşkar edilmişdir. Əvvəllər təbii düşmənləri olmayan bu canlılar insanlar tərəfindən adaya gətirilən Qara siçovullar tərəfindən məhv edilirlər. Artıq 1918-ci ildə onlar adada tamamən yoxa çıxırlar.

1960-cı illərdə Lord Houvdan 23 km aralıda yerləşən Bols-Pramid adasındakı zirvəyə çıxan alpinistlər burada bu canlıların cəsədlərini aşkar edirlər[1]. Ancaq bir dənə də olsun diri canlının tapılmaması səbəbindən növ nəsli kəsilmiş olaraq hesab edilir. 1972-ci ildə «Priroda» jurnalında geologiya-minerologiya üzrə elmlər namizədi Mixail Axmetovun elmi məqaləsində Bols-Pramid adasında nadir görülən, «ağac xərçəngi» olaraq anılan həşəratdan bəhs edilir. Böyük ehtimalla bu canlının relikt mənşəlli olmasını vurğulanır.

2001-ci ildə Bols-Pramid adasına göndərilən ekspedisiya iki günlük axtarışdan sonra 20-30 başdan ibarət olan koloniyanı aşkarlaya bilirlər. Bu canlılar əsasən Lord Houv adasına xass olan endemik Melaleuca howeana çay ağacının üzərində akşar edilirlər. Bu canlılar həmin bitkinin yarpaqları ilə qidalanırlar[1]. Aşkar ediklən bütün fərdlər dişi olmuşdur (1960-cı ildə cəsədləri aşkar edilənlər də). entomoloq Nikolas Karlaylanın sözlərinə görə «yumurta qoyulması zamanı, bu həşəratlar dişinin klonu hazırlayırlar və bununla növlərin sağ qalmasını təmin edirlər»[2]

aşkar edilən bu koloniyanın fərdləri morfoloji baxımından Lord Houvda haxtı ilə yayılmış Dryococelus australis növündən fərqlənirdi. Ancaq 2017-ci ildə aparılan genetik araşdırmalar onların eyni növə aid olmasını müəyyən etmişdir

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Krulwich, Robert. "Six-Legged Giant Finds Secret Hideaway, Hides For 80 Years" (ing.). NPR.org. 7 iyun 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2012.
  2. Nature Australia. 2002. V.27. No 4 / № 19/2002 «Biologiya» qəzeti «Bir Sentyabr» çap evi

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]