El-Aləm Xəbər Şəbəkəsi
| El-Aləm Xəbər Şəbəkəsi | |
|---|---|
| Ölkə | |
| Yayım ərazisi |
İran Ərəb dünyası Ümumdünya |
| Dil | ərəb, fars |
| Baş qərargah | |
| Yaranma tarixi | 23 fevral 2003) |
| Sahibi | İran İslam Respublikasının Teleradio Yayımı |
| Qardaş kanallar | Əl-Kövsər TV |
| Sayt | alalam.ir |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
El-Aləm (fars. شبكه جهانى العالم, ing. Al-Alam News Network) — İrandan yayımlanan və dövlət teleradio qurumu olan İran İslam Respublikasının Teleradio Yayımına (IRIB) məxsus ərəbdilli xəbər kanalı.
Şəbəkənin ən populyar verlişləri siyasətlə əlaqəlidir, lakin auditoriyanın müəyyən hissəsi şərhlər, təhlillər, biznes və idman kimi digər mövzuları ilə maraqlanır. Proqramlar dünyanın hər yerində 300 milyondan çox ərəb xalqına yayımlanır və Fars körfəzi və Aralıq dənizi bölgələrində geniş auditoriyaya malikdir. Peyk kanalı beş qitədə yayımlana bilir.
Əl-Aləm telekanalının Tehran, Beyrut və Bağdadda xəbər büroları var. Bir çox digər kanallardan fərqli olaraq, İran-İraq sərhədinə yaxın ərazidəki ötürücüdən istifadə edə bildiyindən, İraqda peyk qəbuledicisindən istifadə etmədən kanalı izləmək mümkündür.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]"Alalaam News" kimi tanınan ingilisdilli veb sayt 15 avqust 2006-cı ildə istifadəyə verildi.[1]
“Columbia Journalism Review” jurnalının məlumatına görə, kanalın missiyası ərəblərin ABŞ xarici siyasətinə qarşı qəzəbini qızışdırmaq, ərəblərin və iranlıların ortaq islam inancını vurğulamaq və ərəblərlə onların hökumətləri arasındakı ixtilafdan yararlanmaqla “İranın regionun ən böyük gücünə çevrilməsinə kömək etmək”dir.[2]
2003-cü ilin fevral ayında, ABŞ-ın İraqa hücumu ərəfəsində El-Aləm TV İrandan İraqa yerüstü yayıma başladı. Kanalın studiyaları Tehranda yerləşirdi, lakin kanal İraqa yayımı İran-İraq sərhədi yaxınlığındakı bir təpədə yerləşən ötürücü stansiyasının vasitəsilə edirdi. El-Aləm ərəb dilində təqdim olunur, lakin bütün aparıcılar və xəbər diktorları iranlıdır. Əvvələr kanalın əsas hədəf auditoriyası İraqın əksəriyyət təşkil etditi şiə əhalisi idi.[2]
Əl-Aləm 2004-cü ildə ərəb dilində, 2006-cı ildə isə ingilis dilində veb sayt istifadəyə verildi. Ərəb və ingilis dillərindəki saytlar bir-birinin məzmununu əks etdirmir.[2]
El-Aləm Xəbər Şəbəkəsi məlumatları yalnız fars dilində işıqlandırmaq üçün farsca olan veb saytını 2007-ci ilin aprel ayında istifadəyə verdi.
İran donanmasının Britaniya vətəndaşlarını əsir götürməsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]El-Aləm, 2007-ci ildə İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu tərəfindən əsir götürülən Kral Dəniz Qüvvələri personalının videolarını yayımlayan ilk kanal idi.[2] 2007-ci ildə İranın Britaniya donanmasının şəxsi heyətini ələ keçirməsi zamanı El-Aləm Britaniya əsgərlərinin İranın dəniz suverenliyinin pozulması ilə bağlı etirafları barədə məlumat vermişdi.
Mübahisəli hadisələr
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kanalın İslam Respublikası ilə əlaqəsi olduğuna görə, o, İran hökuməti və onun təbliğatı üçün silahlandırma kanalı/aləti olmaqda ittiham olunur. Ərəb dünyasında tənqidçilər onun ərəb dünyasında şiə ekstremizmini təşviq etdiyini hesab edirlər.
Potensial olaraq "terrorçu təşkilat" kimi təsnif edilməsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]26 iyun 2008-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatları Nümayəndələr Palatasının Florida ştatından olan konqresmeni Qas Bilirakis sponsorluğu ilə Press TV, El-Aləmi və IRIB ilə əlaqəli digər kanalları "Xüsusi təyin edilmiş qlobal terrorçu qurum" elan etmək təklif olundu. Təklif olunan qətnamədə Yaxın Şərq mediasında amerikalılara qarşı "zorakılığa təhrik" ehtiva edən materialların yayımlanması pislənir. Bilirakis iddia edir ki, İran dövlət televiziya kanalları "İran liderləri, ruhanilər, uşaqlar və geniş ictimaiyyətin "Amerikaya ölüm!" şüarını səsləndirdiyi mitinqlər və çıxışlar haqqında reportajlar" yayımlayır və bununla da amerikalılara qarşı zorakılığa çağırışlar yayır.[3]
2021-ci ilin iyun ayında ABŞ hökuməti İranın dezinformasiya səyləri ilə əlaqəli olan El-Aləm kanalı da daxil olmaqla, İran dövlətinə bağlı bir neçə xəbər saytının veb-saytlarını ələ keçirdi.[4]
İsraildə müxbirlərin məhkum edilməsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]14 iyun 2009-cu ildə Yərusəlim məhkəməsi El-Aləm qəzetinin müxbiri Xodr Şahin və onun köməkçisi Məhəmməd Sərhanini 3 yanvar tarixində (İsrail hərbi mətbuat senzurasının ləğvindən əvvəl) İsrailin Qəzza zolağına qarşı quru hücumu barədə reportaj hazırladıqlarına görə iki ay həbs cəzasına məhkum etdi.[5]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Alalam News - about us". 10 may 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 aprel 2007.
- 1 2 3 4 Malek, Alia. "Al-Alam's Game". Columbia Journalism Review. İstifadə tarixi: 29 oktyabr 2023.
- ↑ "US Congressman seeks to blacklist Iran's Press TV". 6 avqust 2020 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 aprel 2019.
- ↑ "US seizes Iranian, pro-Hamas news websites in major crackdown". Times of Israel. 22 iyun 2021. 11 noyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 oktyabr 2023.
- ↑ "Reporters Sans Frontières". 24 iyul 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2009.