Elektromaqnit dalğaları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Elektromaqnit radiasiya səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar

Elektromaqnit dalğaları - dövri olaraq dəyişən elektrik və maqnit sahələrinin fəzada yayılmasıdır. Elektromaqnit dalğasında elektrik sahəsinin intensivlik vektoru (E) və maqnit induksiya vektoru (B) bir-birinə, həm də dalğanın yayılma istiqamətinə perpendikulyar istiqamətdə rəqs edir, yəni eninə dalğadır.

Elektromaqnit dalğalarının yayılma sürəti - sonludur və işıq sürətinə bərabərdir, c=300 000km\san=3·108m/san. Vakuumdan mühitə keçdikdə dalğanın tezliyi dəyişmir. Sürəti və deməli dalğa uzunluğu azalır. Görünən işıq - dalğa uzunluğu 0,4mk÷0,76mk(1mk=10-6m) intervalında olan elektromaqnit dalğalarıdır.

Ultrabənövşəyi şüalar - dalğa uzunluğu 4·10-7÷4·10-9m intervalında yerləşən elektromaqnit dalğalarıdır.

Rentgen şüaları - dalğa uzunluğu 2·10-9÷6·10-10m intervalında yerləşən elektromaqnit dalğalarıdır.

ɣ(qamma) şüalanma - dalğa uzunluğu 10-11÷10-13m intervalında olan elektromaqnit dalğalarıdır. ɣ - şüaları güclü ionlaşdırıcı təsirə malik olduğuna görə canlı orqanizmlər üçün təhlükəlidir və hətta qısa müddətdə qəbul edilən yüksək doza ölümlə nəticələnə bilər.

İnfraqırmızı şüalar - dalğa uzunluğu qırmızı işığın dalğa uzunluğundan böyük olub 5·10-4÷7, 6·10-7m intervalında yerləşən elektromaqnit dalğalarıdır.

Radio dalğaları - dalğa uzunluğu 3000m÷5·10-5m intervalında olan dalğalardır. Elektromaqnit dalğaları şüalananda və udulanda özünü zərrəciklər( fotonlar) seli kimi aparır,yəni ikili təbiətə malikdir. Radio dalğaların dalğa uzunluğu radiotexnikada aşağıdakı kimi qruplaşdırılr:

  • Uzun dalğalar - dalğa uzunluğu 30000-3000 m olan dalğalardır.
  • Orta dalğalar - dalğa uzunluğu 3000-200 m olan dalğalardır
  • Qısa dalğalar - dalğa uzunluğu 200-10 m olan dalğalardır.
  • Ultraqısa dalğalar - dalğa uzunluğu 10-0,1 mm olan dalğalardır.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • A. Mehrabov və b. Fizika kursu. Maarif nəşriyyatı, Bakı, 1982.