Eli Vizel

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Eli Vizel
idiş אליעזר וויזל
Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG
Doğum tarixi 30 sentyabr 1928(1928-09-30)
Doğum yeri Rumıniya
Vəfat tarixi 2 iyul 2016 (87 yaşında)
Vəfat yeri Manhetten, Nyu-York, ABŞ
Vətəndaşlığı Amerikalı
Milliyyəti Yəhudi
Fəaliyyəti yazıçı, siyasi fəal[d], Judaic scholar[d], roman yazıçısı, avtobioqraf[d], universitet müəllimi[d], tərcüməçi, jurnalist, sindikatçı, filosof
Fəaliyyət illəri 1956
Əsərlərinin dili ingiliscə[1], idişcə, ivritcə, rumınca, macarca, fransızca[2]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Eli VizelNobel Sülh mükafatı laureatı, ədəbiyyatçı.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

30 sentyabr 1928-ci ildə Rumıniyada dörd uşaqlı bir Yəhudi ailənin üçüncü uşağı olaraq doğuldu. 19 Aprel 1944-də Faşistlər tərəfindən ailəsiylə birlikdə Auşvitz həbs düşərgəsiBuhenvald həbs düşərgəsinə göndərildi. Sol qoluna döyməklə A-7713 nömrəsi işləndi. Anası və ən kiçik qardaşının burada öldürüldüyü sanılır. 1944-cü ilin sonunda atası ilə birgə Buhenvald həbs düşərgəsi nəql edildi. Atası 28 Yanvar 1945-də aclıq və xəstəlikdən öldü. O tarixə qədər atası ilə birgə qalmağı bacardı. Düşərgələrdə işlədilərək keçirdiyi bir ilin ardından, 11 Aprel 1945-də Buhenvald həbs düşərgəsinin Amerikan ordusu tərəfindən ələ keçərilməsiylə, azadlığına qovuşdu.

Döyüşdən sonra bir Fransız yetimxanasına yerləşdirildi və həyatda qalmağı bacaran iki bacısıyla bir araya gəldi. 1948-də Sorbonne Universitetində fəlsəfə təhsilinə başladı.

1952-ci ildə François Mauriacla tanış olana qədər, döyüş əsnasında yaşadıqlarıyla əlaqədar yazmağı rədd etdi. Daha sonra yaxın yoldaşı olan Mauriac onu yazmağa razı saldı. Bunun üzərinə ilk kitabı "Gecə"ni yazdı və 1958-ci ildə nəşr etdi.Yəhudi Soyqırımından (Holokost) xilas olmuş olan Avstriya doğulan yazar Marion Esther Rose ilə evləndi. Sonra Amerikaya köçdü və ömrünün sonuna qədər orada yaşadı, 1972-də oğulları Şlomo Elişa doğuldu. 1986-cı ildə irqçiliklə mübarizəyə görə Nobel Sülh mükafatına layiq görüldü. 2 iyul 2016-cı ildə Amerikada vəfat etdi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]